Πέμπτη, 26 Ιουλίου 2012

«Φεβρουάριος». Του Θεοδωρή Γεωργακόπουλου εκδόσεις Καστανιώτη




Τον Φεβρουάριο του 2011 ένας νέος άνδρας χάνει τη γυναίκα του σε τροχαίο ατύχημα. Ένα χρόνο αργότερα αποφασίζει να γράψει ένα βιβλίο για την απώλειά της, αλλά και για την απώλεια της δουλειάς του, του μέλλοντός του, της ταυτότητάς του, για την απώλεια κάθε ελέγχου στη ζωή του, για τις απότομες και μεγάλες απώλειες μιας χώρας ολόκληρης. Έχει, βεβαίως, τους δικούς του, προσωπικούς λόγους που γράφει. Όπως έχει και μυστικά να αποκαλύψει, από εκείνα που μόνο σ’ ένα μήνα σαν αυτόν, τον Φεβρουάριο του εξαγνισμού, μπορούν να φανερωθούν.

O Φεβρουάριος ήταν ένα πρωτοφανές εγχείρημα «δημόσιας» συγγραφής: κάθε μέρα και επί έναν μήνα ο συγγραφέας ανέβαζε το κεφάλαιο που ολοκλήρωνε στο www.februarios.com, ενώ οι αναγνώστες το διάβαζαν και το σχολίαζαν. Το γεγονός αυτό, καθώς και το ότι διαδραματίζεται σε μια Ελλάδα πραγματική, είχε ως αποτέλεσμα μεγάλες δόσεις αλήθειας να περνούν μέσα στο κείμενο, όπως μια ξαφνική νεροποντή, τα επεισόδια στο κέντρο της Αθήνας, ο εμπρησμός δεκάδων κτηρίων στην πόλη, η ψήφιση του δεύτερου Μνημονίου από τη Βουλή, ο εκτροχιασμός μιας κοινωνίας προς έναν αβέβαιο προορισμό.

Ένα από τα πιο ζωντανά και διαδραστικά λογοτεχνικά πειράματα που έχουν επιχειρηθεί ποτέ. Κατά τη διάρκειά του 15.000 αναγνώστες το έζησαν online περισσότερες από 100.000 φορές.

*Ο Θοδωρής Γεωργακόπουλος είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Από το 2000 γράφει σε εβδομαδιαία και μηνιαία περιοδικά, σε εφημερίδες και στο Ίντερνετ. Έχει δουλέψει ακόμα ως μεταφραστής, επιμελητής εκδόσεων και υπεύθυνος ψηφιακών μέσων σε μια μεγάλη εταιρία media. Σήμερα φτιάχνει websites και μελετά πώς τα ψηφιακά μέσα θα φέρουν τον γραπτό λόγο σε όσο το δυνατό περισσότερα μάτια. Ο Φεβρουάριος είναι το τρίτο του βιβλίο. Έχει γράψει ακόμη: Αληθινές ιστορίες (συλλογή με μεγάλης έκτασης δημοσιογραφικά άρθρα του, 2011) και Πέρα από την καταιγίδα (εφηβικό μυθιστόρημα, 2006)

πηγή: http://tvxs.gr/

‘Paradigma’ di Francesco De Girolamo - edizioni LietocolleLibri.




di Marilena Menicucci


Commuove questo libro di poesie, come il silenzio di Socrate, la nonviolenza di Gandhi, la risposta “Io sono nessuno” di Ulisse a Polifemo (Omero), i dieci “I would prefer not to” diBartelby lo scrivano(Herman Melville), la diversità del principe Myskin (Idiota di Dostoevskij), la clausura di Emily Dikson e la rinuncia, l’assenza e il rifiuto di tanti altri personaggi nella letteratura e nella vita. De Girolamo li conosce di sicuro tutti e ha voluto cantare quest’atteggiamento interiore, semplificato nelle dimostrazioni in piazza col motto: not in my name! Sono no lontanissimi da ogni forma di nichilismo, di fuga o di malattia, mentre rientrano nella categoria della resistenza e dell’opposizione ad una condizione generalizzata d’ingiustizia, ad un andazzo indecente e a una situazione intollerabile. Sono di fatto un si ad altro e a quanto valorizzi la dignità umana. Come De Girolamo canta in Paradigma, la poesia che giustamente da il titolo all’intera plaquette. Qui il tu ha la maiuscola e i riferimenti rimandano al Dio incarnato (un raggio e un’ombra tesi su una croce), cantato come Negazione; alla luce di questa essenza il poeta ha potuto capire se non tutto, almeno parte del mistero: ciò che sembrava gelo e era fuoco: “ciò che sembrava il nulla e era il cielo: \ ciò che sembrava il cielo e era il frutto \ dell’albero del tempo chiuso in poco \ più di una stanza, in cui tre cuori soli \ vinsero la partita, il giro e il gioco”. Ma questa poesia è collocata quasi alla fine del libro, come conquista ultima di una seconda parte, che raccoglie gli inediti dal 2002 al 2009, versi che nascono da una posizione del poeta, diversa da quella della prima parte: ha già attraversato l’inferno, ha esaurito il veleno del grido e ha asciugato il sangue delle ferite. Nella prima parte, invece, il poeta è imbrattato di sangue, con la ferita del tutto aperta e non si sa, se uscirà da tanto male.
   
  La commozione deriva non tanto dal contenuto (dire no è facile e per alcuni bimbi costituisce la prima parola, più corta di mamma), quanto dal come di questo canto: il ritmo della parola, del verso e della poesia; il suono dei pensieri e delle immagini, identici ai momenti più veri dell’intimità di ognuno con se stesso; i battiti del dolore sull’epidermide e la luce dei concetti nelle stanze più buie della solitudine. Commuove la condivisione e il suo canto. Commuove il poeta fra noi. Commuove l’amore per noi, difeso con il muro del no.
   
  Fin dall’inizio, in Mentite spoglie, la condizione di partenza è lacerante: la negazione e il no, cantati come un passo di danza inedito, un passo sospeso, senza battute, solo pause in una circolarità ossessiva, un’azione che trova la sua affermazione, negandone un’altra. Se fosse un gioco per finta, sarebbe fichissimo, da divertirsi, ma è il canto del nostro esserci e fa tremare da quanto è vero. Quello che commuove non è tanto la lucidità della constatazione dell’essere come non essere, già presente nella domanda amletica (Shakespeare), quanto l’intensità della relazione dell’io con il tu. E’ una negazione come passione e si coglie nei versi la forza del desiderio e dell’attesa di un tu: tiepido cielo senza vento, capace di aprire la porta stretta e segreta e di sollevaredall’abisso voluttuoso del mio nulla.
    
 Quando la relazione col tu si realizza, l’io applica all’altro le categorie della negatività e utilizza la presenza del tu, per afferrare l’in sé: la consapevolezza piena e il conseguente bagaglio di sentimenti, motivo del canto. Avviene lo stesso quando il tu si chiama Dio: il rapporto tra umano e divino è così impari, da risultare insostenibile e la distanza tra i due è così incommensurabile, da provocare disagio e dolore alla massima potenza. Paolo sulla via di Damasco sembrava morto e prima di lui Mosè si coprì il viso col mantello davanti al roveto, per paura di morire. Francesco fa lo stesso e chiede come Ultima Grazia la Sua assenza, per non morire.
    
   La relazione col tu è dominata dalla negazione, quando il tu ti trova, non ti perdona di esserci e di saper entrare nel suo cuore… senza avere paura; una relazione che non può che finire: il tu si allontana sette volte, trafigge con l’indifferenza, costringe l’altro acondurre con sé \ la mano e il respiro della morte e lo cancella dal gelo riarso della sua anima. Spesso la poesia coinvolge il tu nell’amicizia e nell’amore, invece questi sono versi del non essere, del voler non essere così, quando l’essere è dolore, sofferenza e morte. Sono versi di smascheramento, un rifiuto dell’apparenza e di tutto ciò che risplende, giudicato mutevole, nulla, leggero e lontano. Il nulla è riconosciuto come condizione, destinazione e destino e il poeta non può che cantare il suo grido contro. Il rapporto tra essere e non essere, essere e avere, presenza e assenza potrebbe sembrare un gioco di bravura linguistica, se non costituisse, invece, l’espressione in musica del mio mite calvario quotidiano. Queste poesie non nascono da un atteggiamento elitario, o da un vezzo esistenziale, ma da una quotidianità, vissuta come condanna, le cui radici sono saldamente piantate nella condizione umana: solo la lontananza e il non esserci da parte del tu scatena l’inseguimento verso lui o lei, come fa il cane con “il suo osso \ che gli spezzerà i denti”. Sono versi così forti, assoluti e determinati nella scelta del no, da vomitare crudeltà, come in un inferno dantesco, come spari di mitraglia, in risposta alla violenza ricevuta: “e non seppellirti nel cortile \ per ricordarmi di te \ il giorno che avrò fame”.
    
   La scelta della relazione col tu, la realtà più importante e costante, nonostante il pensiero informi sulla natura negativa dell’essere, viene rivelata dalla struttura stessa della poesia, basata su un canto bipolare, dialogico fra io e tu, essere e avere, il tuo risveglio e il mio risveglio.
    
Nella sua anima senza maschere, il poeta canta il desiderio, che, pur agghiacciato dalla realtà, è capace di gridare forte una meravigliosa preghiera: “fammi giocare col fuoco… fammi crescere indietro \ verso l’altro “me” vero.
     La vita chiede al poeta (o il poeta domanda a se stesso) poesia, seme di un’alba \ remota, mai sorta e lo consiglia di proteggersi dagli elementi distruttivi dell’esistenza, per essere davvero poeta: il cucciolo inerme \ della tua rinnegata eternità. Per rispondere a questa domanda e assumersi le sue responsabilità, al poeta non resta che passare da qui, dalla realtà della propria condizione, uguale a quella di tutti gli esseri umani, accettare di non sapere, aprire le braccia verso il vuoto, riconoscere la sua solitaria diversità e aspettare la luce \ che non ferisce: il canto del “Ci sono!”
    
   Il presupposto del passaggio, attraverso questo essere-non essere, è l’ascolto del desiderio di rinnovamento, che spinge il poeta lontano dal già stato-finito-morto, anche se la luce verso cui tende è ignota. Il motivo del canto è la capacità di vedere, guardare e indagare il segno e il senso delle cose, fino al soffio di vendetta dentro il suono del vento, che accarezza i rovi spenti di biancospino. Il risultato del lavoro poetico è l’attesa e l’incontro con la propria anima e con quella del mondo, stella ferita d’oscuro, a cui o per cui il poeta chiede consolazione: eco, ombra, onda, sogno. E’ possibile? Quando? In un tempo acceso, arretrato, esploso nel volo. E si può indicare il luogo dove avviene? Nel nido del corpo del mondo. E ci sarà un chi, un tu, che porterà novità al canto? Sarà un chi non atteso. E quali saranno gli elementi di novità? Ciò che sono sempre stato \ il vero nome che ho dimenticato. Il nuovo arrivo, inaspettato, aiuta il poeta a ricordare e a dimenticare dolcemente: una pace battagliera, per riconosceree riconquistare il nulla. Quante altre domande sollevano questi versi! Il riconoscimento e la riconquista del nulla avvengono attraverso l’accettazione?  Sono l’accettazione e la consapevolezza nei confronti della realtà, uguale al più freddo inverno, a determinare l’arrivo della primavera? E qual è la primavera per il poeta?
     La poesia Inverso può essere letta anche come una risposta ai precedenti interrogativi: riuscire a cantare il proprio io, come vuole la musica della singolare e personale unicità; un a solo di una voce coltivata e perfetta.
    
  L’esistenza per il poeta è perdita dell’ombra della luna, dell’impeto dei passi controvento, dell’anello, delle ali, del volo; la sua esistenza è pelle lieve tra le spine, ma le sue unghie sono armate di coraggio, a forza di aspettare, sospirare e gridare la disperazione. La sua esistenza è come la sostanza di quella di tutti, ma il poeta è consapevole del nulla, che impera dentro e fuori, ne soffre fino alla disperazione, ma gli basta scorgere un ramo dietro i vetri, per avvertire la voce della possibile gemma ardente e della futura calda rosa. Il coinvolgimento nei confronti della natura deriva da una sete indomita e operosa, che lo aiuta a immaginare non solo la trasformazione del ramo, fuori di lui, ma anche il passaggio e la metamorfosi del suo personale pianto in musica: il verso, il canto. Lo sguardo del poeta è in grado di vedere tanto i riverberi di una sospensione nuda tra buio e luce, come luogo delle preghiere, quanto il dio che le riceve: un dio che arretra, si cela, nasconde la croce, non ci sta alla bugia sul suo regno, seppellisce le sue tracce e ogni suo segno. Un Deus absconditus di Pascal, gettato nella condizione del no, come il poeta, il quale usa toni di accusa nei confronti del tu divino, responsabile del suo dolore, anche quando perdona. La soluzione e la pace non stanno nel perdono, bensì nella consegna da parte di quel tu della veritàinterdetta, lasciando che il poeta la confondi con la sua ferita, definita fertile per la possibilità di trasformazione del pianto in canto da parte del poeta. Riuscire in quest’intento per il poeta significa morire in pace; una volta cantata al mondo la verità interdetta può consegnarsi tranquillamente alla morte in un pietoso mattino di dicembre, come vittima sacrificale, come cavia tende il petto al sacrificio. Paradigma dell’umanità, per il poeta, come per ogni vivente, sarà il ritorno nel non qui mai svelato. L’inizio di un’altra vita. E vivere è la poesia.

Francesco De Girolamo, Paradigma
Faloppio (CO), LietocolleLibri, 2010

Giuseppe Zanetto, Entra di buon mattino nei porti, Bruno Mondadori




Un nuovo viaggio in Grecia: molto sentimentale

La Grecia reale non è quella che immaginiamo, che abbiamo costruito nei secoli sui libri. Già nell’Ottocento i Filelleni europei andarono a combattere per la libertà di un paese che non riconoscevano, ma anche a noi oggi capita di non identificare nelle vestigia del passato greco la grandezza di Eschilo e Sofocle, Platone e Demostene. Non la troviamo perché spesso in rovina o obliterata da ricostruzioni romane, ma soprattutto perché il nostro immaginario non ha ancora assimilato l’evidente verità che quella grandezza è frutto di un senso estremo della misura. Misura conquistata a fatica, col tempo, individuando le proporzioni più armoniche nelle architetture come nelle arti figurative. Misura che non ha mai osato sfidare la natura ma ne ha tratto rispettosa ispirazione: ha voluto conoscerla in ogni particolare ma senza privarla dell’aura sacra che le compete, per immergersi poi e diventare tutt’uno col paesaggio. Ecco, se si prova a leggere il paesaggio greco con gli occhi e le parole degli scrittori antichi, a calcare la rocciosa terra così come l’hanno calcata loro, si troverà quella corrispondenza che a volte i monumenti isolati possono tradire. In Grecia più che altrove, è il tutto a parlare più dei singoli elementi che lo compongono. Se si apre lo sguardo al tutto, il viaggio in Grecia non deluderà mai.
È l’invito di Giuseppe Zanetto, grecista della Statale di Milano, in un libretto che si aggiunge alla lunga lista dei diari di viaggio nell’Ellade ma lo fa in un momento propizio in cui, invece che disertarla come pare accadere, bisognerebbe anzi frequentare ancor più e aiutare quello che abbiamo eletto a nostro luogo dell’anima. Zanetto non sceglie luoghi particolari ma i più noti, in ciascuno individua un punto di vista, e trasforma il paesaggio davanti ai suoi occhi nella scena di eventi storici, mitici, letterari che acquistano così senso e vita. Non si potrà mai capire perché Eumeo nell’Odissea dice che la natia Skyros sta “là dove c’è il giro del sole”, se non si è visto tramontare il sole da Mykonos proprio dietro l’isola di Skyros. Ed è bello vagar per la Messenia sulle orme di Nestore, sia il giovane pieno di ardore che l’anziano saggio signore di un luogo, Pilo, dove ancora oggi si può vivere una sorta di immersione nel sacro. Mentre spaventa passare sotto la porta dei Leoni di Micene pensando a quando la varcarono Agamennone e Cassandra, forse consapevoli della fine che li attendeva. “La scena (di Eschilo) è pensata qui” azzarda Zanetto. Che guarda Atene dal Filopappo per coglierne con lo sguardo la topografia dal Pireo fino a nord a Colono, e va poi alla Pnice e all’Areopago che sono i luoghi-simbolo della democrazia ironicamente frequentati da pochi, e da lì ricostruisce la profonda integrazione spaziale tra il governo della città, il sacro sull’Acropoli e il mercato profano giù nell’agorà. Inciampa un po’ quanto descrive il sublime paesaggio montano di Vasses che purtroppo è da qualche anno rovinato dall’enorme tendone protettivo del tempio, ma è peccato da poco (e merita ricordarlo senza tendone).
Franco Sartori, rigoroso e lucido storico del mondo antico, soleva cominciare gli esami all’Università di Padova mostrando una cartina muta della Grecia antica e chiedendo l’ubicazione di città, villaggi, monti, fiumi. Chiedeva di spiegare il paesaggio: se non lo spiegavi non cominciavi neppure l’esame, e tutti ne erano terrorizzati. Io non troppo perché ho sempre avvertito il bisogno di collocare gli eventi nello spazio e capirne le dinamiche sul terreno, prima che sulla carta. La geografia di un luogo dice moltissimo del popolo che lo abita, ma il nostro immaginario nato sui libri è spesso troppo pigro per passare alla realtà. Zanetto invita addirittura ad aggiungere suoni, luci, rumori e odori a spazi e prospettive. E la monocromatica carta di Sartori si riempie di colori.
Effe

Giuseppe Zanetto, Entra di buon mattino nei porti, Bruno Mondadori, Milano, pagg. 176, € 16

Ο χορός του γλάρου – Αντρέα Καμιλλέρι - εκδόσεις Πατάκη




Οι Εκδόσεις Πατάκη παρουσιάζουν το νέο βιβλίου του Σικελού συγγραφέα Αντρέα Καμιλλέρι, που φέρει τον τίτλο «Ο χορός του γλάρου» ενώ τη μετάφραση υπογράφει η Φωτεινή Ζερβού.
Πριν καλά καλά χαράξει η μέρα, μια άσπρη φλόγα ανάβει στην ακρογιαλιά. Αρχίζει ξαφνικά το απελπισμένο φτεροκόπημα, το τρεμάμενο χτύπημα των φτερών ενός γλάρου που κράζει απεγνωσμένα και κάνει πονεμένες συστροφές, σαν να βιδώνεται, από κάτω προς τα επάνω, γύρω από το στραμμένο προς τον ουρανό ράμφος του. H μυστηριώδης εξαφάνιση του επιθεωρητή Φάτσιο από το αστυνομικό τμήμα της Βιγκάτα πτώματα που ανακαλύπτονται και ανασύρονται μέσα από πηγάδια που βρίσκονται σε περιοχές έρημες και άγονες κρυμμένες και αμφιλεγόμενες υπάρξεις, θλιβερά πάθη, χυδαία ξελογιάσματα και κουτσομπολιά, κιάλια και τηλεσκόπια, επικίνδυνη ηδονοβλεψία και ελεεινή κλεπτομανία, εμπόριο χημικών όπλων στο οποίο
εμπλέκονται ανήθικοι πολιτικοί και σ’ ένα δωμάτιο, μια άδεια καρέκλα, ανάμεσα σε απρεπή και αισχρά αντικείμενα βασανισμού, κηλίδες ξεραμένου αίματος, μυρωδιά θανάτου, σκοτεινά πράγματα, διάσπαρτα σημάδια ανήθικου και φρικτά απάνθρωπου εξαναγκασμού. Και ενώ ο Μονταλμπάνο συναρμολογεί τα κομμάτια μιας κατακερματισμένης εγκληματικής ιστορίας, δεν μπορεί να ξεφύγει από την αναστάτωση που του προκάλεσε ο θόρυβος που έκαναν οι φτερούγες του γλάρου καθώς πέθαινε…

Βιογραφικά στοιχεία συγγραφέα:

Ο Αντρέα Καμιλλέρι είναι σήμερα ο πιο πολυδιαβασμένος Ιταλός συγγραφέας. Άργησε ν’ αφοσιωθεί στο γράψιμο, κι όταν το αποφάσισε, στα εξήντα του, έγινε αμέσως ένα μοναδικό εκδοτικό φαινόμενο. Ολόκληρη η Ιταλία, και όχι μόνο η ιδιαίτερη πατρίδα του, η Σικελία, αιχμαλωτίστηκε απ’ αυτόν τον μεγάλο τεχνίτη της πλοκής και της γλώσσας, του «πατρικού» σικελικού ιδιώματος. Από τις Εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του: Το σχήμα του νερού, Σκύλος από τερακότα, Ο κλέφτης της μεσημβρίας, Η φωνή του βιολιού, Τριάντα ημέρες με τον επιθεωρητή Μονταλμπάνο, Το άρωμα της νύχτας, Eκδρομή στο Τίνταρι, Τα πορτοκάλια του Μονταλμπάνο, O ζυθοποιός του Πρέστον, Υποχρεωτική πορεία, Η υπομονή της αράχνης, H άλωση του Μακαλλέ, Πανσιόν Εύα, Ήλιος του Αυγούστου, Χάρτινο φεγγάρι, Το χρώμα του ήλιου, Οι έρευνες του αστυνόμου Κολλούρα, Tα φτερά της πεταλούδας, Ίχνη στην άμμο, Το ματωμένο χωράφι, Η ηλικία της αβεβαιότητας και Σιωπή

LE IMPLICAZIONI DELLA NUDITA’ (La divisione della gioia) - Italo Testa - edizioni Transeuropa nuova poetica


di Gianluca D’Andrea





«Eppure, secondo la legge che vuole che nella storia non si danno ritorni a condizioni perdute, dobbiamo prepararci senza rimpianti né speranze a cercare, al di là tanto dell’identità personale che dell’identità senza persona, quella nuova figura dell’umano – o, forse, semplicemente del vivente -, quel volto al di là tanto della maschera che della facies biometrica che non riusciamo ancora a vedere, ma il cui presentimento a volte ci fa trasalire improvviso nei nostri smarrimenti come nei nostri sogni, nelle nostre incoscienze come nella nostra lucidità». (Giorgio Agamben)




     Continua il tentativo di lettura del reale, la visione poematica come approccio a un pensiero che si confronta con i dati modificati di un mondo post-umano per svelarne le nuove coordinate. La divisione della gioia redime, attraverso formazioni stilistiche miste, e ricompone la narrazione poetica, affermando, in questo modo, la possibilità di un discorso che si riattualizza dopo una lunga frantumazione. Le modalità utilizzate emergono dall’architettura del testo: tre sezioni intersecate, tre momenti di un unico poema che è l’esistenza.
     L’atmosfera primeva, aurorale, della prima sezione, Cantieri, alba meccanica e umana, segno di una nuova vita che si illumina dei gesti consueti, senza altro senso se non l’essere (forse potremmo azzardare l’Essere) nudo con i suoi movimenti e accadimenti cui il soggetto presenzia come osservatore implicato e, nonostante l’apparente distacco, partecipe.
     Essere in ogni situazione e sentire l’irreparabilità degli eventi è il tema chiave che introduce l’intera raccolta caratterizzandola: in romea, mattina, il componimento d’apertura, l’anafora martellante, il «qui» ripetuto sette volte non lascia scampo, le coordinate uniche possibili sono nell’immanenza dell’esserci.
     La sezione centrale, che dà il titolo al libro, è un poema di relazione che si ricostituisce sommando frammenti lirici e narrativi in un clima denso di umori e tentativi di agnizione che derivano dal loro stesso accadere, quasi simultaneo: «o se appoggiata a uno schienale,/ nuda, alle undici di mattina/ ti toccherai furtiva, e senza/ più ben sapere chi siamo stati,/ quando la lampada ci cadeva/ a lato, e il letto si spostava/ dal muro, e l’acqua non bastava» (I. un luogo qualunque, p. 21, vv. 57-63); il ricordo scatena l’immaginazione trasportando con sé la possibilità degli eventi, ma è sempre nell’ hic et nunc e per mezzo della presenza del soggetto che ha luogo ogni azione, ecco perché possiamo affermare che le intenzioni dei quattro poemetti della sezione sono quelle di ri-creare il mito dell’esistere.
     La ricerca sbadata, l’illuminazione che permette al senso di sostenersi senza impalcature o intellettualismi, è ciò che La divisione della gioia ci offre, il dono di «quel seno concavo da cui risonare le voci degli altri uomini» (G. Pascoli, Il fanciullino, nottetempo, Roma 2012, p. 38), la voglia “regressiva”, se è lecito, di spogliarsi e sentire il mondo in tutte le ramificazioni e venature che vivificano l’essente, trovando la dimora in assoluto «o un istante da abitare/ fermi sulla sponda di un balcone,/ di sbieco su una sedia, dormendo,/ pensando, facendo ogni cosa» (II. ogni cosa, p. 28, vv. 79-82) che è lo stesso assoluto.
     Questa nascita del mondo, eterna e dimenticabile, eterna perché dimenticabile, che la poesia porta a riconoscere nella fine di ogni parola pronunciata, è «fare esperienza della lettera come esperienza della morte della propria lingua e della propria voce» (G. Agamben, Pascoli e il pensiero della voce, in Il fanciullino, op. cit., p. 26), è l’origine (e l’originalità) del nostro essere, in particolare del nostro essere postumi finché «anche noi saremo nudi e inermi/ con la pelle a contatto del suolo,/ i capezzoli duri e rigonfi,/ le gambe in aria spalancate,/ saremo corpi in attesa, tronchi/ riversi, distesi tra le cose» (III. questi giorni, p. 32, vv. 97-102).
     L’istanza fenomenologica non interrompe il dialogo che il soggetto compie col mondo e, anche soffermandosi sulla “cosalità” che lo caratterizza, non traspare alcuna metafisica degli oggetti, semmai una meta-fisica dell’abbandono.
     All’esistente, al desiderio di compartecipazione panica occorre «abbandonarsi, lasciarsi andare/ tra le erbe matte sul terreno/ esser così, per sempre accolti,/ confusi in quel brillio indistinto» (ibid., p. 33, vv. 113-116).


     Maurice Merleau-Ponty così si espresse nel 1945 sulla fenomenologia introducendo il concetto di “campo trascendentale”:

«Se vogliamo che la riflessione conservi all’oggetto sul quale si dirige i suoi caratteri descrittivi e lo comprenda veramente, non dobbiamo considerarla come il semplice ritorno a una ragione universale, realizzarla anticipatamente nell’irriflesso, ma dobbiamo considerarla come una operazione creativa che partecipa anch’essa alla fatticità dell’irriflesso. Ecco perché, unica fra tutte le filosofie, la fenomenologia parla di un campo trascendentale. Questo termine significa che la riflessione non ha mai sotto il suo sguardo il mondo intero e la pluralità delle monadi dispiegate e oggettivate, che essa non dispone mai se non di una veduta parziale e di un potere limitato»
(M. Merleau-Ponty, Fenomenologia della percezione, Bompiani, Milano 2009, pp. 105-106).


     Il “campo trascendentale”, allora, una volta chiarito il suo significato, sembra sottendere l’intera operazione di La divisione della gioia. Si tratta, infatti, del campo a cui ogni soggetto ha accesso dalla sua particolare prospettiva e che preannuncia una potenzialità assoluta di percezione: la disposizione che ogni individuo (monade) ottiene nell’apertura o abbandono al reale che gli pertiene, che gli è vicino in ogni spostamento, per questo «[…] la nostra dimora è in un campo» (IV. in una strana luce, p. 35, v. 10), per questo è ribadito il limite (l’utilizzo deciso delle minuscole in ogni momento dell’opera agisce a tale scopo) di aderenza del soggetto alla sua visione, alla sua forma momentanea, metamorfica.
     Tutto il libro è metamorfosi, in primo luogo formale: il verso libero, le stanze del poema, le forme chiuse, le ricerche sonore ne esprimono la varietà stilistica; tematica: il paesaggio post-industriale nella prima sezione, il paesaggio mentale e relazionale delle ultime due e soprattutto le tre strade aperte dal Delta dell’ultima sezione che rimpasta il tema relazionale fino a chiudere le tre ramificazioni – le tre micro sezioni – nell’abbandono alla dis-trazione finale, nell’ultimo componimento che rimette in circolo possibilità ulteriori.


     Passando dal «mattino di vita/ che il mondo ci offriva» (lo stacco, p. 71, vv. 18-19) e dalla velocità ritmica di giostra (pp. 69-70) che, come in un vortice, ci costringe ad entrare in «questa vita, non un’altra» (giostra, p. 69, v. 1) arriviamo all’ultimo capitolo dell’opera che sembra chiudere il cerchio aperto dal mattino della prima poesia:



SBADATAMENTE
una bottiglia di plastica, tagliata
a metà, sul ripiano del lavabo
mi hai lasciato, quando te ne sei andata,
per innaffiare il nostro amore:

ma io mi dimentico, ed evado
le tue consegne, di giorno in giorno
la luce si ritira, io me ne vado
lasciando i nostri fiori in abbandono,

e così, sbadatamente, continuo
a camminare per le strade, solo,
a fuggire, allarmato, dal tuo bene,

per rincasare, affranto, a sera
scoprendo la felicità inattesa
delle tue piante ancora vive, e nuove.

(sbadatamente, p. 75).


     È in scena una catarsi, che nella distrazione esegue la melodia che accompagna ogni esistenza, o la comprensione definitiva, poiché manifesta, di «come la sbadataggine non è che un anticipo della redenzione» (G. Agamben, Gli aiutanti, in Il giorno del giudizio, nottetempo, Roma 2004, p. 27), della nuova sacralità che il mondo impone con la sola presenza. Questa constatazione, è vero, ci priva della nostra “speciale individualità”, ma ci consente di vigilare, finalmente senza alcuna possibilità di fuga, sulla nostra vera appartenenza.
(Giugno-Luglio 2012)

Italo Testa, La divisione della gioia
Massa, Transeuropa Edizioni
“Nuova Poetica”, 2010

Testi

romea, mattina


qui ho appreso la luce sciolta sugli scafi al mattino
il bordo incandescente e l’anima buia dei rami,
qui ho imparato a dissipare gli occhi, la bocca, il fiato,
a calarmi all’alba dentro a un vestito di brina,
qui ho vegliato sui fossi le canne inanimate nel bianco
la frontalità ignara di pioppi eretti come ceri,
qui ho imparato a distinguere nel manto uniforme del giorno
l’intonaco di case insaponate nella nebbia,
qui ho perduto nell’acqua il tuo pegno raschiato dal cuore
e in un pomeriggio ignaro ho confuso i corpi e i volti,
qui ho consumato gli occhi sul volto lucente del mondo,
qui sull’argine alto mi sono inumato nel freddo.


un luogo qualunque


o sulle poltrone in prima fila,
davanti a un sipario grigio
segui in allerta la scena vuota,
come una macchia nera in un quadro
lo spazio deserto ti incornicia:

è stato sulle scale, il gradino
lucidato dai passi anonimi,
l’ombra obliqua che taglia lo stipite:

oppure è quando senza preavviso
il chiavistello con uno scatto
scuote l’uomo che dietro la porta
a torso nudo liscia il lenzuolo,

quando la sedia accostata al muro
ha mosso un’ombra dentro la stanza
e i panni inerti sul ripiano
hanno mandato un lampo nel buio:

o è stato mentre risalivi
fino al nostro primo appartamento,
la mano appoggiata al corrimano,

appena il vento ha mosso le tende
contro le assi del pavimento
e hai visto le crepe nella brocca,
ti sei voltata contro il bianco
squarcio del lino sulla parete:

o è stata la mia sete a disfarti,
lo sguardo osceno che getto al mondo
sulle braccia sode di una donna
in vestaglia, di primo mattino,
con la brama del volto coperto,
del taglio aperto lungo le natiche,

e ogni volta che le spalle forti,
ossute, come un quadrante bianco
tornavano a imprigionarmi
nel tempo del corpo sconosciuto,
in un interno spoglio e taciuto:

o è stato in una casa a due piani
sopra la croce di Sant’Andrea,
mentre anch’io nella marea
del desiderio cadevo vinto,
ansimando per la prima volta
preso tra i rami del suo ailanto,

o quando da dentro chiudevamo
le tende, a telefono spento
per sentire sul binario il treno,
senza più un gesto o un pensiero vero,
se da allora il passaggio è precluso
e non posso tornare a ciò che ero:

ma forse anch’io un giorno ho pensato
presto le macchine partiranno,
la casa sarà per noi sbarrata
e io sotto un lampione astioso
sfoglierò altre pagine, altri libri,
o camminerò lungo un parco

e nemmeno la notte potrà
nascondermi, se guarderai sotto
le tue finestre sulla panchina,

o se appoggiata a uno schienale,
nuda, alle undici di mattina
ti toccherai furtiva, e senza
più ben sapere chi siamo stati,
quando la lampada ci cadeva
a lato, e il letto si spostava
dal muro, e l’acqua non bastava:

così, se tutte le cose restano
su se stesse, come le colonne
contente di sopportare il peso,
di opporsi alla gravità che incombe
dalle architravi, dai porticati,

o i ciottoli sparsi sulle piazze,
i coppi scuri, incatramati
tra i lucernai aperti ai venti,
i fori da cui la luce piove,

e poi le griglie sui marciapiedi
impassibili a prender nota
della curvatura delle gambe,
del lino che corre tra le cosce,

come tutta stia nel suo contegno,
e accolga indifferente la luce
nella presa rapace dell’ombra
che cade sulle facciate calme,
sull’intonaco che irride i nostri
sforzi di camminare eretti,
restare fermi a un davanzale,

o i tentativi di imitare
la fissità del cielo, di statue
mute che si tengono i gomiti
nell’aria domenicale, oppure
sotto due fila di luci in fuga
posano gli occhi su una tazza
con i polsi, le labbra serrate,
le dita richiuse con fermezza:

anche così si annega l’ansia
nello specchio marmoreo di un tavolo,
anche quando la vita si piega
tra le imposte, sull’impiantito
verde, o dietro la ghigliottina
che separa il tempo dalla stanza:

nemmeno così sarà redento
questo agitarsi, questo andare
esposti a ogni buffo di vento,

o nella luce artificiale
di un neon credere che la notte
non sia notte, il verde non scintilli
immune da ogni nostro sguardo,
le merci esposte nel silenzio
di una vetrina siano lo sfondo
del nostro tranquillo sovrastare,
del dominio saldo della specie:

e quando nelle insegne luminose
che ritmano i grani dell’asfalto
hai visto il segno certo, il richiamo
ribattuto da ogni nostro passo,

o in una vetrina, controluce
hai scorto sul ripiano le pose,
le ossa spigolose del suo corpo
segnarti senza più un riparo,

come il giorno che stesa sul letto
ti sei girata, tranquilla, e hai visto
le grate che spartivano il vetro,
e alzandoti di scatto hai detto
che non sarebbe successo niente,
che tutto era ancora intatto
e mentre ti guardavo in silenzio
sei sparita nell’angolo cieco:

allora ho visto che nulla torna,
che la fragilità ci insidia
dall’interno, dentro le giunture,
s’insinua nelle vene, riveste
la piega opaca dei discorsi,

allora, chiamandoti in disparte
a fianco del letto avrei atteso,
la pelle a toccare il marmo freddo,
che tutto fosse tornato a posto,
il braccio nascosto tra le gambe,
la luce sulle mie cosce nude,
la mano a coprirti il pube:


lo stacco


saltavo, ancora
inarcavo la schiena
d’un soffio mi levavo
sull’asta tesa
rovesciando la testa
nella luce affondavo
fermo a mezz’aria
con un colpo di ciglia
recidevo i contorni
la pista, i blocchi
dallo sfondo acceso
riversato sugli occhi
nell’aria tersa
eri ferma, tra tanti
sulla terra battuta
le tue cosce lucenti
e tornite dal sole
nel mattino di vita
che il mondo ci offriva
tu mi guardavi scendere
cadere sul tappeto
riaprire gli occhi
volgerli in alto, al cielo
senza vedere niente
per un momento
poi, a poco a poco i tigli
gli spalti in penombra
i tuoi fermagli
brillanti nei capelli
gli altri alle tue spalle
così lontani
dove eravate stati
in quell’istante cieco
dopo lo stacco
e la torsione in volo
dove sarete quando
cadrò senza arrestarmi
sul telo verde
dove mi attenderai
con il tuo sguardo aperto
saprai aspettarmi?







Τρίτη, 24 Ιουλίου 2012

Η Άβυσσος (L’Œuvre au noir) - Yourcenar Marguerite





“Η άβυσσος” ανήκει στα αριστουργήματα της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ, στα μυθιστορήματα ιστορικού περιβάλλοντος, που ζωντανεύουν εποχές και πρόσωπα από το μακρινό παρελθόν και στοχάζονται πάνω στην ανθρώπινη μοίρα, στην ηθική και στην εξουσία. Στις σελίδες τους ο αναγνώστης μπορεί εύκολα να αναζητήσει αποκαλυπτικές αναλογίες με την εποχή μας.

“Η άβυσσος” είναι η φανταστική βιογραφία ενός γιατρού, λόγιου και αλχημιστή του 16ου αιώνα, γεννημένου στην Μπρυζ, εξώγαμου τέκνου ιταλού ιεράρχη και νεαρής φλαμανδής αριστοκράτισσας.

Ο Ζήνων, ο κεντρικός ήρωας, περιφρονώντας την άνετη ζωή που θα μπορούσε να του εξασφαλίσει η επίδοσή του στο εκκλησιαστικό στάδιο, ρίχνεται στην αναζήτηση της μιας και μόνης αξίας που τον εμπνέει: της αλήθειας. Ζει όμως σε μεταβατική περίοδο, στις απαρχές της νεότερης εποχής, όπου μαίνονται οι συγκρούσεις ανάμεσα στις ορμητικές νέες ιδέες και στην πολυαίμακτη αντιμεταρρύθμιση, και ο αγώνας του, εκτός από τους σύμφυτους περιορισμούς του καιρού του, θα έχει να αντιμετωπίσει ανυπέρβλητα εμπόδια και αντιξοότητες, άγρυπνο έλεγχο, στενοκεφαλιά, υποκρισία και σκληρότητα. Έτσι, αυτό το τόσο προικισμένο άτομο με τη σπάνια ευφυΐα και τα πλούσια ταλέντα, πραγματικός άνθρωπος της αναγέννησης, θα ζήσει τη ζωή του στα κρυφά, κυνηγημένος, μέσα στον κίνδυνο.
Στις σελίδες της “Αβύσσου” αναδεικνύονται σε όλη τους την αίγλη το ρωμαλέο κλασικό ύφος της Γιουρσενάρ, η εμβρίθειά της και η λεπταίσθητη ψυχολογική της διεισδυτικότητα, αρετές που της χάρισαν την περίοπτη θέση της στη λογοτεχνία του καιρού μας.

(εφημερίδα “La Repubblica”, Ιταλία)

Η Μαργκερίτ Γιουρσενάρ (φιλολογικό ψευδώνυμο-αναγραμματισμός του επωνύμου της, το πραγματικό της όνομα ήταν Marguerite Ghislaine Cleenewerck de Crayencour), γεννήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 8 Ιουνίου του 1903. Η μητέρα της που ήταν βελγίδα πέθανε δέκα ημέρες μετά τον τοκετό. Ο πατέρας της, Γάλλος αξιωματικός, τη μεγάλωσε στη Λιλ, όπου βρισκόταν ο πατρογονικός πύργος του, με ρομαντικές ιστορίες και ταξίδια. Μορφώθηκε κατ’ οίκον με έμφαση στις ξένες γλώσσες, ζωντανές και νεκρές, όπως τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά. Ο πατέρας της πέθανε το 1929, την ίδια χρονιά εκδόθηκε το πρώτο της μυθιστόρημα, ο “Αλέξης”. Ταξίδεψε στη Μαύρη Θάλασσα, το 1935, με συντροφιά τον Ανδρέα Εμπειρίκο. Τότε γράφτηκαν οι λυρικές “Φωτιές” (1936) και τα “Διηγήματα της Ανατολής” (1939). Γνωστή και η συνεργασία της με τον Κ. Θ. Δημαρά, το 1939, με αφορμή την ποίηση του Καβάφη που πρώτη αυτή έκανε γνωστό στη Γαλλία με τις μεταφράσεις της και το σχετικό δοκίμιό της. Το 1939 εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ. Το 1947, πήρε την αμερικανική υπηκοότητα, που έμελλε να της προκαλέσει αρκετά προβλήματα στη Γαλλία. Τρία χρόνια αργότερα, αγόρασε και σπίτι σε νησάκι της Πολιτείας του Μέιν, το νησί των “Έρημων Λόφων” (Μάουντ Ντέζερτ). Μεγάλο μέρος της ζωής της η Γουρσενάρ συνέζησε με τη σύντροφο, μεταφράστρια και γραμματέα της Γκρέις Φρικ. Το 1951 εξέδωσε το έργο της “Αδριανού Απομνημονεύματα” με τεράστια εμπορική και κριτική αποδοχή αφού το είχε δουλέψει επί πολλά χρόνια μελετώντας σε βιβλιοθήκες και επισκεπτόμενη πολλά από τα μέρη όπου διαδραματίζεται η ιστορία. Άλλωστε το έργο της Γιουρσενάρ είναι συνυφασμένο με την ελληνική, ανθρωπιστική αντίληψη. Στα 1968 η “Άβυσσος” (“L’Oeuvre au noir”) θα κερδίσει παμψηφεί το βραβείο Femina. Τέλος “Ο λαβύρινθος του κόσμου Ι: Ευλαβικές αναμνήσεις” (1974), “Ο λαβύρινθος του κόσμου ΙΙ: Αρχεία του Βορρά” (1977) και “Ο λαβύρινθος του κόσμου ΙΙΙ: Τι; Η αιωνιότητα” (1988) συγκροτούν το τρίπτυχο, στο οποίο η συγγραφέας ανακαλεί τις μνήμες της οικογένειάς της και των δικών της παιδικών χρόνων. Το 1980 η Γαλλική Ακαδημία αποφάσισε να σπάσει την παράδοση 345 ετών και να δεχτεί ανάμεσα στους σαράντα “αθανάτους” και μια γυναίκα. Άλλα σημαντικά βιβλία της είναι: “Ο οβολός του ονείρου” (1934), “Χαριστική βολή” (1939), “Ποιος δεν έχει τον Μινώταυρό του;” (1963), “Το στεφάνι και η λύρα” (ανθολογία, 1979), “Μισίμα ή το Όραμα του κενού” (1981), “Σαν το νερό που κυλάει” (1982), “Η σμίλη του χρόνου” (1982). Η Γιουρσενάρ πέθανε στο νησί Μάουντ Ντέζερτ των ΗΠΑ, στις 17 Δεκεμβρίου 1987, σε ηλικία 84 ετών, από εγκεφαλικό επεισόδιο.


Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2009)  Ο γύρος της φυλακής, Χατζηνικολή
(2008)  Τα όνειρα και οι μοίρες, Χατζηνικολή
(2007)  Η άβυσσος, Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη
(2006)  Θέατρο, Χατζηνικολή
(2006)  Θέατρο, Χατζηνικολή
(2004)  Γράμματα σε φίλους και όχι μόνο, Χατζηνικολή
(2002)  Ο οβολός του ονείρου, Χατζηνικολή
(2000)  Η χαριστική βολή, Χατζηνικολή
(1999)  Αδριανού απομνημονεύματα, Χατζηνικολή
(1997)  Διηγήματα της Ανατολής, Χατζηνικολή
(1997)  Με την επιφύλαξη της εξακρίβωσης, Χατζηνικολή
(1997)  Τι; Η αιωνιότητα, Χατζηνικολή
(1994)  Ευλαβικές αναμνήσεις, Χατζηνικολή
(1993)  Η σμίλη του χρόνου, Χατζηνικολή
(1992)  Η άβυσσος, Χατζηνικολή
(1991)  Αλέξης, Χατζηνικολή
(1991)  Μισίμα ή το όραμα του κενού, Χατζηνικολή
(1988)  Αρχεία του Βορρά, Χατζηνικολή
(1987)  Σαν το νερό που κυλάει, Χατζηνικολή
(1984)  Anna, Soror, Χατζηνικολή
(1984)  Φωτιές, Χατζηνικολή
(1983)  Κριτική παρουσίαση του Κωνσταντίνου Καβάφη, Χατζηνικολή
(1981)  Με ανοιχτά τα μάτια, Χατζηνικολή

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
(2009)  Κατάλογος 24, Στιγμή
(2008)  Ευλαβική ανάμνηση, Ελληνικά Γράμματα
(2007)  Οι γεύσεις στη λογοτεχνία: Γαλλία, Ερμείας

Λοιποί τίτλοι
(1986)  Το στεφάνι και η λύρα, Χατζηνικολή [ανθολόγηση]
(1985)  Το στεφάνι και η λύρα, Χατζηνικολή [ανθολόγηση]

http://www.biblionet.gr/author/8327

Η Κατάρα του Τίγρη – Colleen Houck – Εκδόσεις Πλατύπους




Η Κατάρα του Τίγρη είναι ένα βιβλίο μαγικό! Ξεκινάει με ένα πολύ χαλαρό και ευχάριστο τρόπο αλλά μόλις αρχίσεις να υποψιάζεσαι τι πρόκειται να συμβεί σε γραπώνει στην κυριολεξία και δεν λέει να σε αφήσει! Οι εξωτικές και μυστηριώδεις τοποθεσίες καθώς και οι συνεχείς αναφορές στην πλούσια ινδική μυθολογία καθιστούν το σκηνικό της ιστορίας συναρπαστικό. Και αν είναι εξωτικές οι τοποθεσίες τότε τι να πει κανείς για τους χαρακτήρες! Ένας “νεαρός” ινδός πρίγκιπας μεταμορφιστής (άντρας – τίγρης) απειλεί να μας γοητεύσει ενώ μια άστατη περιπετειώδης έφηβη απειλεί να μας βγάλει από τα ρούχα μας!
Οι περιγραφές είναι τόσο ζωντανές που από την πρώτη κιόλας σελίδα ένιωσα σαν να κάνω μια βουτιά στα άδυτα της ζοφερής φαντασίας της συγγραφέως και καθ’όλη την διάρκεια βίωνα έντονα όλα τα συναισθήματα των χαρακτήρων και αγωνιούσα συνεχώς για τις εξελίξεις. Η Houck έκανε ένα άκρως εντυπωσιακό ξεκίνημα στη συγγραφική της καριέρα και ελπίζω να συνεχίσει έτσι! Ένα είναι σίγουρο..θα την σκέφτομαι για πολύ καιρό αυτή την ιστορία που τόσο αβίαστα με κέρδισε! Αυτό το ταξίδι μόλις ξεκίνησε..και η κατάρα δεν έχει σπάσει ακόμη! Περιμένω σε αναμμένα κάρβουνα την συνέχεια με τίτλο “Η αναζήτηση του Τίγρη” που αναμένεται να κυκλοφορήσει αυτό το φθινόπωρο!!

Καλή σας ανάγνωση!

πηγή: http://alexialibrarytales.blogspot.gr/

Δευτέρα, 23 Ιουλίου 2012

Το καλοκαίρι δίχως άντρες – Σίρι Χούστβεντ – εκδόσεις Πατάκη




Οι Εκδόσεις Πατάκη παρουσιάζουν το νέο βιβλίο της Αμερικανίδας Σίρι Χούστβεντ, που έχει τον τίτλο «Καλοκαίρι δίχως άντρες»  και έχει μεταφραστεί από τη Χίλντα Παπαδημητρίου.

Στα καλά καθούμενα, ο από τριακονταετίας σύζυγός σου σου ζητάει να κάνετε μια ανάπαυλα στον γάμο σας, για να απολαύσει το πάθος του για μια νεαρή Γαλλίδα. Τι κάνεις εσύ:


α) Υποθέτεις ότι είναι μια περαστική περιπέτεια και πας με τα νερά του;
β) Δηλώνεις έξαλλη τη διάλυση του γάμου σας;
γ) Καταρρέεις;
δ) Αποσύρεσαι σ’ ένα ασφαλές καταφύγιο και ανασυντάσσεις τις δυνάμεις σου;

Η Μία Φρέντρικσεν καταρρέει στην αρχή, μετά μετακομίζει για το καλοκαίρι σε μια μικρή πόλη της Μιννεσότα όπου πέρασε τα παιδικά της χρόνια. Εκεί μαίνεται κι αφρίζει, και θρηνεί για την κακοτυχία της ως παρατημένη σύζυγος. Σταδιακά όμως, παρασύρεται από τη ζωή των ανθρώπων γύρω της: τη μητέρα της και τις φιλενάδες της, μια παρέα από δυναμικές χήρες• τη νεαρή γειτόνισσά της που έχει δύο μικρά παιδιά κι έναν φωνακλά, εριστικό σύζυγο• και τις διαβολικές έφηβες στις οποίες κάνει ένα σεμινάριο ποίησης. Προκλητικό, καυστικό, οξυδερκές και αληθινό, το «Καλοκαίρι δίχως άντρες» είναι μια απολαυστική και συγκινητική ολοζώντανη ιστορία που μιλάει για τις γυναίκες και τα κορίτσια, τον έρωτα και τον γάμο, την ευτυχία και τον προαιώνιο πόλεμο των δύο φύλων.

Βιογραφικά στοιχεία συγγραφέα:

Η Σίρι Χούστβεντ γεννήθηκε στο Nόρθφιλντ της Μιννεσότα το 1955, από Νορβηγίδα μητέρα και Αμερικανό πατέρα. Σπούδασε ιστορία και λογοτεχνία και ξεκίνησε τη διαδρομή της στα γράμματα δημοσιεύοντας ποιήματα στο «Paris Review» το 1981. Την ίδια χρονιά συνάντησε τον Αμερικανό συγγραφέα Πολ Όστερ, τον οποίο παντρεύτηκε το 1982. Έχει γράψει πέντε επιτυχημένα και βραβευμένα μυθιστορήματα, που έχουν μεταφραστεί σε 29 γλώσσες. Το Καλοκαίρι δίχως άντρες πρωτοκυκλοφόρησε στα αγγλικά το 2011 και μεταφράζεται με μεγάλη επιτυχία σε 26 γλώσσες.

«Εξαιρετική σπουδή της γυναικείας ταυτότητας, γραμμένη σε μια πρόζα λυρική και γοητευτική».
The Sunday Times
«Ολοζώντανο και συγκινητικό, με εξυπνάδα και χιούμορ…» Maria Russo, The New York Times
«Αντί για ένα ακόμη βιβλίο για μια εγκαταλελειμμένη γυναίκα, έχουμε ένα συναρπαστικό και σημαντικό βιβλίο για τον έρωτα, τους άντρες και τις γυναίκες…» Publishers Weekly
«Μια συναρπαστική ιστορία χωρισμού, ένα βιβλίο που προσεγγίζει ένα μεγάλο θέμα με αλήθεια, κατανόηση και εξαιρετικό χιούμορ. The Observer
Μετάφραση: Χίλντα Παπαδημητρίου

Info
Πληροφορίες ΣΕΙΡΑ: ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΞΕΝΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ISBN: 978-960-16-4433-2, ΣΧΗΜΑ: 14×21, ΣΕΛΙΔΕΣ: 264, ΤΙΜΗ ΠΡΩΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: 14,00, ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: ΙΟΥΛΙΟΣ 2012.

πηγή: http://tadeefi.wordpress.com

Πέμπτη, 19 Ιουλίου 2012

Ο άνθρωπος από το Πεκίνο - Χένινγκ Μάνκελ - εκδόσεις Ψυχογιός




Αστυνομικό μυθιστόρημα


Ένας από τους πιο διακεκριμένους συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας,  ο Χένινγκ Μάνκελ, υπογράφει ένα σύγχρονο μυθιστόρημα που διαθέτει όλα τα ελκυστικά και κλασσικά χαρακτηριστικά του είδους. Περίτεχνη πλοκή, μυστήριο, σασπένς, δυσεπίλυτα αινίγματα, κοινωνική ανάλυση, ιστορία, πολιτική  και διεθνή δράση. Διαθέτει βέβαια και το κυριότερο: Μια σειρά από ανεξήγητες και φρικιαστικές δολοφονίες.

Σύμφωνα με την υπόθεση, τον Ιανουάριο του 2006, στο μικρό σουηδικό χωριό Χετζοβάλεν, δεκαεννιά άνθρωποι βρίσκονται σφαγιασμένοι. Το μοναδικό στοιχείο που βρέθηκε στον τόπο του μακελειού είναι μια κόκκινη κορδέλα. Εκτός από την ίδια την αποτρόπαιη φύση του πολλαπλού εγκλήματος, η δικαστής Μπριγκίτα Ρόσλιν που ερευνά την υπόθεση, έχει και έναν προσωπικό λόγο να νοιώθει σοκαρισμένη: Το ζεύγος Άντρεν, που βρίσκονται ανάμεσα στο θύματα δεν είναι άλλοι από τον παππού και τη γιαγιά της.  Η υπόθεση περιπλέκεται όταν η Μπριγκίτα πληροφορείται ότι τα μέλη μιας ακόμη οικογένειας Άντρεν  -που ζουν στη Νεβάδα των ΗΠΑ- έχουν επίσης δολοφονηθεί.

Κλειδί για τις έρευνές της, αποδεικνύεται το ημερολόγιο ενός προγόνου της, συμμορίτη του 19ου αιώνα, ο οποίος δούλευε στην κατασκευή του αμερικανικού σιδηροδρόμου και στο οποίο περιγράφει πως κακοποιούσαν τους Κινέζους σκλάβους – εργάτες. Έτσι, ενώ η αστυνομία επιμένει ότι μόνο ένας παράφρων θα μπορούσε να διαπράξει το μακελειό στο Χετζοβάλεν, η Μπριγκίτα είναι αποφασισμένη να αποκαλύψει μια πολύ πιο περίπλοκη πραγματικότητα. Η έρευνα οδηγεί στις πιο υψηλές σφαίρες εξουσίας στο σύγχρονο Πεκίνο, αλλά και στην Ζιμπάμπουε και στη Μοζαμβίκη. Παράλληλα, η ιστορία μας πηγαίνει 150 χρόνια πιο πίσω, τον καιρό του δουλεμπορίου ανάμεσα στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες – μια ιστορία που θα δεσμεύσει την Μπριγκίτα, καθώς πλησιάζει ολοένα στην επίλυση των φόνων του Χετζοβάλεν.

Ο ΧΕΝΙΝΓΚ ΜΑΝΚΕΛ γεννήθηκε το 1948 σ’ ένα χωριό στη βόρεια Σουηδία. Το 1973 έγραψε το πρώτο του βιβλίο, την ιστορία ενός ανθρακωρύχου, αναδεικνύοντας μ’ αυτό τον τρόπο και την ιστορία του εργατικού κινήματος. Τα βιβλία του, που στην Ελλάδα κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Ψυχογιός, έχουν μεταφραστεί σε 35 γλώσσες, έχουν πουλήσει περισσότερα από είκοσι εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως, έχουν γυριστεί σε κινηματογραφικές και τηλεοπτικές ταινίες και έχουν τιμηθεί με πολλά βραβεία. Το Εκτελεστές Δίχως Πρόσωπο, το πρώτο βιβλίο της σειράς, έχει βραβευτεί ως το Καλύτερο Σουηδικό Αστυνομικό Μυθιστόρημα για το 1991 από τη Σουηδική Ακαδημία Εγκλήματος και ως το Καλύτερο Σκανδιναβικό Αστυνομικό Μυθιστόρημα από τον Σκανδιναβικό Σύνδεσμο Εγκλήματος. Το Εντολές Θανάτου, τιμήθηκε με το βραβείο Macallan Gold Dagger 2001, ενώ ο συγγραφέας ανακηρύχθηκε συγγραφέας της χρονιάς 2002 στη Γερμανία και τιμήθηκε με το βραβείο Tolerance από την Deutsche Evangelische Akademie Tutzing. Από τις Εκδόσεις Ψυχογιός κυκλοφορούν δέκα μυθιστορήματά του, ενώ ετοιμάζονται και άλλα.






Μετάφραση: Γιώργος Μπαρουξής

Εκδόσεις Ψυχογιός 2012

Σελ. 560, Τιμή € 12,96

Τα Αινίγματα του Ν΄γκόρο- Πόλυ Χατζημανωλάκη, εκδόσεις ΡΟΕΣ




Το ταξίδι του Μοκάντο Λέι (Τα Aινίγματα του Ν΄γκόρο, απόσπασμα)

Ο Τζόζεφ, είπε πρώτα μια ιστορία που είχε ακούσει από το Νάντα, τον παππού του.
  «Όταν ο πατέρας μου», είπε ο Νάντα «με οδήγησε έξω από την καλύβα του Μούγκο του σιδηρουργού για να γίνω παραγιός, δεν υπήρχε τίποτε που μπορούσε να εξάψει την παιδική μου φαντασία όσο το ότι θα μπορούσα κι εγώ κάποια στιγμή να φτιάξω τα όπλα των πολεμιστών της φρουράς του Κινανζούι, του αρχηγού μας.
  Μέχρι τότε, από εκεί που έπαιζα με τα άλλα παιδιά, έβλεπα με τα μάτια μου το εργαστήριο που ήταν για μένα το πιο σημαντικό μέρος του κόσμου. Ήξερα πως ο μάστορας και οι βοηθοί του περνούσαν εκεί το περισσότερο μέρος της ημέρας χτυπώντας στο αμόνι μεγάλα κομμάτια ή σφυρηλατώντας λεπτά φύλλα. Η λάμψη της φωτιάς που έβγαινε από την καλύβα με τραβούσε κοντά της. Δεν τολμούσα όμως να την πλησιάσω.
  Ντρεπόμουν τον μάστορα και φοβόμουν τους παραγιούς του. Ένας μάλιστα με είχε απειλήσει, μου είχε πει ότι υπήρχε ένα στοιχειό κρυμμένο στην καλύβα και αν με έβλεπε να πλησιάζω πιο κοντά θα με έριχνε κατευθείαν μέσα στο στόμα του για να με καταπιεί. Τα στοιχειά έχουν αδυναμία στα μικρά παιδιά, ιδιαίτερα αυτά που δεν έχουν ακόμα περάσει την τελετή της ενηλικίωσης και ο μόνος τρόπος που μπορούσε να κάνει ένα παιδί να γλυτώσει από το στόμα του ήταν να μπορέσει να το εξευμενίσει με το τραγούδι του, όπως το κάνει ο ραψωδός της φυλής μας. Με συνοδεία την κορά, την κιθάρα του, μνημονεύει τα κατορθώματα των προγόνων μας. Τσακίζει τη φωνή του για να κάνει να ακουστούν οι ήχοι από τις ασπίδες και τα προγονικά δόρατα που χτυπούσαν μεταξύ τους στους τελετουργικούς χορούς γύρω από τη φωτιά τις νύχτες που γιορτάζαμε το Νκγόμα. Αυτές οι ιστορίες που η εξασκημένη μνήμη του ραψωδού αντλούσε από τις προφορικές ιστορίες που έλεγαν «οι πιο γέροι από τους γέρους» και που μετέφεραν όλη την ιστορία της φυλής «από τότε που ζούσαμε σε ένα νησί και ήμασταν όλοι μάγοι», μιλούσαν για τους νέους που ήταν άξιοι να κατεβάσουν ένα ζωντανό λιοντάρι από τα βουνά, σαν το λιοντάρι που θα σκότωνα με την ομάδα μου για την τελετή της ενηλικίωσης, για τα παλικάρια που μπορούσαν να σκοτώσουν με ένα χτύπημα την πράσινη μάμπα το φοβερό φίδι της σαβάνας και που υπερασπίστηκαν παλιά τη φυλή τους από τις επιθέσεις των γειτονικών φυλών, τότε που οι ξένοι μοράν οι μαύροι κυνηγοί του μελιού είχαν κατέβει από τις κατοικίες τους από ψηλά το όρος Κένυα για να ζήσουν στη δική μας περιοχή.
  Φοβόμουν ότι ο Μούγκο θα βγει από την καλύβα και θα ρωτήσει τι ήμουν άξιος να κάνω για να γίνω παραγιός του και πως θα με στείλει μόνο μου μέσα στο εργαστήρι να αντιμετωπίσω το στοιχειό. Ίσως μου ζητούσε να κυνηγήσω το λιοντάρι ή να μείνω μόνος μου τη νύχτα έξω από το χωριό ακούγοντας τα ουρλιαχτά των λιονταριών και αντιμετωπίζοντας το φόβο μου. Και μπορεί να ήθελα πολύ να δουλέψω με το μάστορα και να ακούω τους ήχους από τα σφυριά στο αμόνι και να δω επί τέλους τα στοιχειά της φωτιάς αλλά ήμουν ένα μικρό φοβισμένο αγόρι. Δεν είχα ακόμα γίνει δεκτός στις τάξεις των πολεμιστών και τα κατάφερνα καλύτερα να τραγουδώ από το να μιλώ. Θα έλεγα τότε στον Μούγκο τραγουδιστά πως ήμουν άξιος να τραγουδήσω στο στοιχειό για το ένα και μοναδικό ταξίδι του Μοκάντο Λέι. Και πως ο Μούγκο που και ο ίδιος συγκινείται πολύ από τα τραγούδια θα καθόταν στην πόρτα της μπάντα του, της καλύβας και θα έλεγε «ωραία, τραγούδησε λοιπόν για αυτό το ένα και μοναδικό ταξίδι του Μοκάντο Λέι και το στοιχειό θα σε ακούσει από μέσα. Και αν δεν θυμώσει θα σε πάρω παραγιό μου». Και εγώ τότε θα άρχιζα με την παιδική φωνή μου να λέω για τον Μοκάντο Λέι που θα έφευγε από το νησί που ζούσε η φυλή του και για να ταξιδέψει. Οι φίλοι του και η οικογένειά του τού έδωσαν από ένα δώρο για το ταξίδι. Πίτες από καλαμπόκι, καρπούς από τα δέντρα, φυλαχτά και στο τέλος ο γητευτής έκανε ένα ξόρκι για να μην θυμώσουν τα πνεύματα των προγόνων, που ο Μοκάντο Λέι θα έφευγε από το χωριό. Τη μέρα που θα έφευγε, για να αποχαιρετήσει όλους αυτούς που του έφεραν τα δώρα, τραγούδησε με την κορά του ένα τραγούδι. Το τραγούδι έλεγε πως πέρα και από τη θάλασσα υπήρχαν χωριά με άλλες φυλές, όπως αυτές των κυνηγών του μελιού που είχαν έρθει παλιά να τους επιτεθούν. Μια από αυτές ήταν οι άνθρωποι πουλιά αυτοί δηλαδή που είχαν φτερά και μιλούσαν μια περίεργη γλώσσα. Αυτοί μπορούσαν να βλέπουν τις ρυτίδες του χρόνου και να ξέρουν το μέλλον και το παρελθόν σαν να συμβαίνουν όλα την ίδια στιγμή. Κανείς από το χωριό δεν είχε ξανακούσει για τους ανθρώπους πουλιά και έκαναν ησυχία για να ακούσουν το τραγούδι του Μοκάντο Λέι. Υπήρχε λέει μια άλλη φυλή που οι άνθρωποι δεν είχαν χέρια γιατί δεν τα χρειάζονταν μια και μπορούσαν να κολυμπούν στη θάλασσα σα ψάρια. Αυτοί δεν είχαν ανάγκη τίποτα και τίποτα δεν μπορούσαν να πιάσουν με τα χέρια τους. Μπορούσαν να ζουν χωρίς τροφή και χωρίς φόβο. Το μόνο που φοβούνταν ήταν μια τεράστια ρουφήχτρα από όπου αδειάζει το νερό των ωκεανών μέχρι η θάλασσα να γίνει στεριά. Τους είπε για ένα στοιχειό που ήταν μισός άνθρωπος μισός δέντρο και μπορούσε να σου ψιθυρίσει, αν ξάπλωνες στη ρίζα του, όποιος κι αν ήσουν, όλη την ατέλειωτη σειρά των ονομάτων της γενιάς σου.
Το τραγούδι του Μοκάντο Λέι δεν τελείωνε ποτέ. Νύχτωσε και ξημέρωσε και οι κάτοικοι άκουγαν για τις χώρες που υπήρχαν στο τραγούδι του Μοκάντο Λέι μαγεμένοι. Κανείς δε σηκωνόταν για να φύγει. Κανείς δεν ένοιωθε την πείνα. Ούτε τα μωρά που ήταν στο βυζί της μάνας τους ήθελαν να θηλάσουν. Οι κάτοικοι αποφάσισαν ότι δεν ήθελαν να αποχωριστούν τον Μοκάντο Λέι. Ήθελαν να μείνουν εκεί για πάντα να τον ακούν να τραγουδά τις ιστορίες του. Ο Μοκάντο Λέι που ήταν καλός άνθρωπος, συνέχισε να τραγουδά.
  Τραγουδούσε τραγουδούσε τραγουδούσε μέχρι που σιγά σιγά η φωνή του θάμπωσε και δεν ήταν πια διάφανη σαν κρύσταλλο. «Συνέχισε και έτσι» του είπαν οι άνθρωποι της φυλής του. Ο Μοκάντο Λέει τραγούδησε τρεις μέρες και τρεις νύχτες χωρίς να φύγει από τη θέση του μέχρι που η φωνή του έγινε σαν άσπρη πάχνη. «Συνέχισε και έτσι» του είπαν οι άνθρωποι της φυλής του. Ο Μοκάντο Λέι τραγούδησε άλλες τρεις μέρες και τρεις νύχτες χωρίς να φύγει από τη θέση του ώσπου η φωνή του τον σκέπασε ολόκληρο και έγινε σαν ένας άσπρος βράχος. «Συνέχισε κι έτσι» του είπαν οι άνθρωποι της φυλής του. Ο Μοκάντο Λέι λένε πως δεν έχει σταματήσει το τραγούδι του. Οι κάτοικοι φέρνουν δώρα στο βράχο για να ευχαριστήσουν το πνεύμα του που δεν έφυγε ποτέ από το χωριό του.
  Ο Μούγκο σηκώθηκε από τη θέση του, θα πέρασε τη γλώσσα του πάνω από τα χείλη του που είχαν ξεραθεί, και με οδήγησε μέσα στην καλύβα του.»

***

Από "Τα Αινίγματα του Ν΄γκόρο”, της Πόλυς Χατζημανωλάκη, εκδ. ΡΟΕΣ, απόσπασμα.

Τα συγγραφικά δικαιώματα παραχωρούνται στην οργάνωση Kenyan Orphan Project (KOP) για την ενίσχυση της αποστολής της με τα ορφανά παιδιά στην Κένυα  http://kenyanorphanproject.org

Το προσωπικό ιστολόγιο της Πόλυς Χατζημανωλάκη: http://waxtablets.blogspot.com/

Σωτήρης Χαλικιάς- Υπομνημάτια - Εκδόσεις Ίνδικτος




Το 'φεραν έτσι τα πράγματα και υποχρεώθηκα νωρίς να περιπλανηθώ από χώρα σε χώρα. Πολλά λοιπόν απ' τα διαβάσματά μου αναγκαστικά έλαβαν χώρα σε καφενεία, πάρκα, πλατείες, κι άλλους δημόσιους χώρους, και ας είναι καλά ο χαρακτήρας μου που διασφάλιζε την απαραίτητη συγκέντρωση. Απέκτησα έτσι νωρίς την συνήθεια να καταγράψω τις φράσεις που άρεσαν ή που ήθελα να τις σκεφτώ. Κάποτε ήλθε η στιγμή που διάλεξα ορισμένα από τα παραθέματα των μικρών τετραδίων για να τα εκδώσω. Τα ονόμασα Υπομνημάτια. Προσπάθησα απλώς να τα συνθέσω έτσι που να φαίνεται ξεκάθαρα η συμβολή τους στην πορεία που υποχρεώθηκα ν' ακολουθήσω. Μ' έναν ουσιαστικό τρόπο είχαν γίνει τμήμα της ζωής μου. Ήταν τα ίχνη που μου επέτρεψαν να βρω τον δρόμο, όταν χρειάστηκε να βγάλω την ζωή μου απ' τον λαβύρινθο που μέσα του κινδύνευε να παραμείνει οριστικά.

***

Κριτική του Κωστή Παπαγιώργη στη LIFO

Πράγματα της σιωπής

Ο Σωτήρης Χαλικιάς ανθολογεί εκλεκτές φράσεις από τον Κομφούκιο μέχρι τον Σοπενάουερ, προσπαθώντας να καταλάβει το σημαντικότερο πράγμα στον κόσμο, που είναι ο εαυτός μας.

Πέρα από σπουδές, διαβάσματα, ξενύχτια και πνευματικές θυσίες, φαίνεται πως χρειάζεται και κάτι αδιευκρίνιστο και γι’ αυτό πολύτιμο σ’ έναν άνθρωπο ώστε να δει κάποιο φως και να κάνει -τι άλλο;- τον περίπλου του εαυτού του. Ο Χαλικιάς ανήκει στη χορεία των πνευματικά σημαδεμένων που έκαναν προσωπικούς άθλους (όπως η εκμάθηση της κινεζικής γλώσσας), αυτοβιογραφήθηκαν, κοιτάχτηκαν σε μια σειρά από κάτοπτρα για να καταλήξουν, προς ώρας, στο γνωστό χιούμορ του «ξέρω πολλά και ως εκ τούτου παλεύω με το τίποτα». Η γύμνια, για πολλούς, είναι το καλύτερο ένδυμα. Και όχι μόνο για τους γυμνοσοφιστές.

Γράφει ο Χαλικιάς στην πρώτη σελίδα του βιβλίου του: «Το ’φεραν έτσι τα πράγματα και υποχρεώθηκα νωρίς να περιπλανηθώ από χώρα σε χώρα, έχοντας μόνο -και όχι πάντα-διασφαλίσει απλώς πού θα φάω, πού θα κοιμηθώ. Πολλά, λοιπόν, απ’ τα διαβάσματά μου αναγκαστικά έλαβαν χώρα σε καφενεία, πάρκα, πλατείες και άλλους δημόσιους χώρους, και ας είναι καλά ο χαρακτήρας μου που διασφάλιζε την απαραίτητη συγκέντρωση. Απέκτησα έτσι νωρίς τη συνήθεια να καταγράφω τις φράσεις που μου άρεσαν ή που θα ήθελα να τις σκεφτώ».

Η περίπτωσή του θυμίζει τον Γάλλο αποφθεγματολόγο που δεν κρατούσε ποτέ ολόκληρο βιβλίο. Όταν έβρισκε μια πολύτιμη φράση, έκοβε τη σελίδα, με αποτέλεσμα να σέρνει μαζί του μια βαλιτσούλα όπου φυλασσόταν το πνευματικό «έχει» του. Το αλλόκοτο με τις συναρπαστικές φράσεις που βρίσκουμε συνήθως στα καλά βιβλία αφορά μια παράδοξη κατάσταση: τη θεωρούμε καταδική μας και συνάμα τόσο ξένη, ώστε να μας χαρίζει μια πτυχή του εαυτού μας που, ενώ είναι μπροστά μας, δεν τη βλέπουμε. Πρόκειται για «ρηματίσκια αινιγματώδη» ή για εύστοχες φράσεις που γοητεύουν μεν αλλά δεν αλλάζουν κτήτορα; Πέρα από το ανθολόγιο εκλεκτών φράσεων, ο Χαλικιάς ρέπει προς τις εξομολογήσεις: «Αύριο πρόκειται ν’ ανέβω πάλι τον ανήφορο του παρόντος που έκλεψε για καλά το παρελθόν μου. Τίποτα δεν με κράτησε στην πόλη που μεγάλωσα. Οι φίλοι μου έχουν κρυφτεί οριστικά σε ρόλους και υποχρεώσεις, δεν τους αναγνώρισα. Από μια παλιά μου φίλη έμεινε μόνο το χαμόγελο, δεν άκουσα τη φωνή της σε ό,τι μου έλεγε. Σ’ ένα δρομάκι μόνο, δίπλα σ’ ένα ξεθωριασμένο σύνθημα, είχα μια συγκινητική συνάντηση με τον παλιό μου εαυτό. Δακρύσαμε κι οι δύο, όμως δεν είπαμε κουβεντα».

Σε κάθε φράση του «υπομνηματιστή» υποκρύπτεται μια οξύμωρη ηθική, η οποία δεν διδάσκει τόσο, όσο αρέσκεται να βγάζει συμπεράσματα δυναμικής υφής. Στη φράση του Πολέμωνος «Τι θα λέγατε για έναν μουσικό που διαβάζει μόνο παρτιτούρες και δεν παίζει ποτέ;», ο Χαλικιάς αναγνωρίζει τη διχασμένη ύπαρξη που ετοιμάζεται αλλά δεν αποδίδει, κυοφορεί αλλά δεν γεννάει (γιατί είναι στέρφα). Εδώ ακριβώς ο αναγνώστης υποψιάζεται δικαιολογημένα έναν υποκρυπτόμενο αριστοκρατισμό που, έστω και ως αυταπάτη, βοηθά τα μάλα τον εξαιρετέο γραφιά. Από σημείωση σε σημείωση διαπιστώνουμε μια αδυναμία για το πηγαίο, το αυθόρμητο, το έτερο και ως εκ τούτου αδίδακτο. «Να γνωρίσουν τους ανθρώπους για να ασκήσουν επίδραση πάνω τους... Κακομοίρηδες! Δεν ασκείς επίδραση στους ανθρώπους με τις γνώσεις αλλά με τον καταναγκασμό, την εμπιστοσύνη ή την αγάπη». Περίεργο που ανάμεσα σε τόσες φράσεις του Μαλρώ του διέφυγε το αριστουργηματικό: «Έχει γίνει πολύ έξυπνο το παιδί από τότε που αρρώστησε».

Δεν ξέρουμε ποιο ακριβώς στοιχείο υπερτερεί στον χαρακτήρα του Χαλικιά. Ο μοραλίστας; Ο ρομαντικός; Ο εστέτ; Ο ντροπαλός μηδενιστής; Όπως και να έχει το πράγμα, το στοιχείο παραμένει ισχυρό, ενίοτε απροσδιόριστο, έστω κι αν δεν κατονομάζεται. Το υποψιαζόμαστε, καθώς εκλέγει ρήσεις που έχουν να κάνουν με την παναθρώπινη πλάνη: ο σύγχρονος άνθρωπος φαντάζεται πως το μέλλον μπορεί να φτιαχτεί από τα ίδια του τα χέρια! Θυμάται τη μεσόκοπη Κινέζα που του είπε δακρυσμένη πως ξενύχτησε για να δει το λουλούδι του φυτού που ανθίζει μια φορά στη διάρκεια της ζωής του - ανθοφορία που κρατάει μόνο λίγες ώρες! Ο άνθρωπος που πεθαίνει και θάβεται με το βιβλίο του [αυτομάτως ο Σωτήρης θυμάται τον «δικό μας» (Νίκο Πουλαντζά) που έπεσε από το παράθυρό του στο Παρίσι, κρατώντας ό,τι βιβλία είχε γράψει].

Όλο αυτό το ανθολόγιο (και μαζί φορητή βιβλιοθήκη) φαίνεται πως τον ωθεί στον έσω αυθεντικό εαυτό του, όπου η επιθυμία αποβαίνει ελπίδα: «Πώς θα γίνει να βρω έναν τρόπο να γράψω όσο γίνεται πιο κοντινά στη σημερινή σιωπή μου! Το απλούστερο, βέβαια, θα ήταν να τα παρατήσω, να μην επιχειρήσω να γράψω το οτιδήποτε. Οι λέξεις των κειμένων δεν είναι πάντοτε και οι πιο δυνατές κραυγές που έβγαλε ποτέ ο άνθρωπος. Όμως, κάτι μέσα από τα σωθικά μου δεν μ’ αφήνει σε ησυχία. Τρανή απόδειξη ότι η επιθυμία μου είναι αληθινή. Απλή ματαιοδοξία, καθώς κάθε άλλος δρόμος μου έχει οριστικά πλέον φραχθεί;».

«Μπορεί. Ισως όμως κάτι μεγαλύτερο; Ένας ολόκληρος κόσμος μαζεύτηκε μέσα μου όλα αυτά τα χρόνια και θέλει να βγει στην επιφάνεια. Κόσμος πραγματικός αλλά και κόσμος πλασμένος στο μυαλό μου, υπομονετικά κι αθόρυβα, με υλικό κάθε προέλευσης. Από πραγματικές εμπειρίες έως καταχωνιασμένες προσδοκίες και όνειρα. Κρίμα, λέω κάθε τόσο, να πάει τελείως χαμένος!».

«Δεν σκέφτομαι σαν κι αυτούς (γράφει η Γιουρσενάρ), δεν ζω σαν κι αυτούς - αλλά θα πεθάνω σαν κι αυτούς». Υπέροχη διαπίστωση και ταμένη στο μέλλον.

Σκεπτικιστές, απαισιόδοξοι, ασυμφιλίωτοι με τη ζωή, με άλλα λόγια τα μέλη ενός Συλλόγου Προικισμένων που μετέχουν στην πραγματικότητα, κρατώντας ψαλίδι, παίζουν το παιχνίδι του είμαι και δεν είμαι, του ανήκω και δεν ανήκω στη ζωή, επιδεικνύοντας μιαν άδεια (αφοβία σημαίνει η λέξη) που τους προβιβάζει σε μάρτυρες κατηγορίας και ενίοτε υπερασπίσεως. Ο Χαλικιάς θυμάται τον Μπαλζάκ: «Ιδού η ζωή! Η ζωή όπως ακριβώς είναι: Μεγάλες αξιώσεις και μικρές πραγματικότητες». Παιδικά παράπονα; Σοφολογιότατες μηνύσεις; Η Λέσχη Σοπενάουερ έχει πολλά έξυπνα να δηλώσει: «Η ζωή είναι μια επιχείρηση που δεν βγάζει τα έξοδά της». Εντούτοις, ο Γερμανός φιλόσοφος κρατάει πολλά χαρτιά στα χέρια του. «Αν δεν παρατηρούμε καλά τους ανθρώπους, χάνουμε μιαν ευκαιρία να διαθέτουμε δάσκαλο δωρεάν», σκέψη που θυμίζει τον Κομφούκιο: «Στους τρεις περαστικούς ο ένας τους υποχρεωτικά είναι δάσκαλός μου». Στη συνέχεια, ο λόγος δίνεται και πάλι στον Σοπενάουερ: «Όποιος ήλθε στον κόσμο για να διδάξει σοβαρά τα πιο σημαντικά ζητήματα, μπορεί να θεωρήσει τυχερό τον εαυτό του, αν σώσει το τομάρι του». Ο χρόνος μας εξαπατά, καθώς συχνά μεταμφιέζεται σε χώρο: «Ορισμένες φορές νιώθουμε νοσταλγία για έναν μακρινό τόπο. Στην πραγματικότητα όμως η νοσταλγία είναι μόνο για τον χρόνο που περάσαμε σ’ εκείνον τον τόπο, νέοι και ρωμαλέοι...». Αν ο αναγνώστης μείνει με την εντύπωση ότι ο Χαλικιάς είναι λυπομανής, κάποιος Κινέζος το επιβεβαιώνει :«Στο κέντρο της χαράς υπάρχει η λύπη».

Στη σελίδα 80 ο Χαλικιάς έχει την τύχη όχι μόνο να περισυλλέξει μια ισχυρή φράση του Λοκ αλλά να τη σχολιάσει εύστοχα. Τι είναι ο άνθρωπος; Ιδιοκτήτης του προσώπου του, σε πλήρη αντίθεση με την άποψη του Αυγουστίνου που ορίζει τον άνθρωπο ως imago Dei (εικόνα του Θεού). Μπορούμε να παίξουμε (έστω εν ου παικτοίς) με τη βαθύτητα αυτής της σκέψης. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι ιδιοκτήτης του προσώπου ή του εαυτού του για τον απλούστατο λόγο οτι, αν ρίξει μια ματιά στην άνθρωπότητα ολόγυρα, διαπιστώνει πως (αυτός και οι άπειροι άλλοι) είναι αντίγραφα ενός προτύπου για το οποίο δεν έχει επαρκείς πληροφορίες. Άρα, ως «ενοικιαστής» του προσώπου του νιώθει καλύτερα, έστω κι αν δεν ξέρει ποιο είναι ακριβώς το νοίκι. Άραγε, είναι ο χρόνος; Η λύπη; Το σημαντικό είναι βέβαια ότι δεν ζει κατέχοντας τον εαυτό του όπως, ας πούμε, κατέχει (αν το κατέχει κι αυτό) το σώμα του. Ανάμεσα στο εγώ του και τον εαυτό του υπάρχει χάσμα αγεφύρωτο, το διαπιστώνουν από πρώτο χέρι οι αυτόχειρες που καταργούν τον χρόνο ή μάλλον επιχειρούν να δέσουν τις δύο άκρες του ματαίως και αδίκως. Ασφαλώς δεν είναι μόνο ο εαυτός που θέτει το μέγα πρόβλημα, ο κόσμος είναι πιο μεγάλο αινιγμα. Καταργεί κανείς τον εαυτό του ομολογώντας αποτυχία, αλλά ο κόσμος παραμένει ασυγκίνητος. Κι εδώ κάτι γιαπωνέζικο:

«Ν’ αφεθείς να σε κουβαλήσει το ρέμα της ζωής

Όπως πλέει μια κολοκύθα στο νερό που τρέχει...»

Ο Χαλικιάς αρέσκεται στον μυστικισμό της εαυτότητας, στο σκοτεινό παιχνίδι όπου το εγώ πασχίζει να καθρεφτιστεί στον εαυτό του, παίζοντας το θέατρο της αντανάκλασης, της ρεφλεξιόν. «Στο μισοσκόταδο του νοικιασμένου δωματίου τα μάτια σου λάμπουν σαν τα δύο φώτα κάποιου τρένου, που σταμάτησε για άγνωστο λόγο μέσα στη νύχτα. Πώς έγινε και είμαι εγώ ο επιβάτης που ανέβηκε, κρυφά, τα σκαλοπάτια;». Νίτσε: «Πάντα παρέα με τον εαυτό μου, είτε αλισβερίζεται με τα βιβλία είτε με τους ανθρώπους και τα τοπία». Ο Καρούζος δήλωνε «ένθερμος θεατής της ζωής». Χαριτωμένο και το παιδικό παράπονό του, όταν διαβάζει μια ανατολίτικη φράση: «Ο δρόμος είναι γεμάτος σοφούς». Μα, πού στο διάολο τους συναντάς -λέει ο Χαλικιάς- καθώς βασανίζεσαι με τα ιδεογράμματα από το πρωί! «Ο κίνδυνος να με ξεγελάσει ο εαυτός μου και να νομίσω ότι είμαι άλλος. (Αν και, για να ’μαι φιλαλήθης, παλιά διέτρεχα περισσότερο τον κίνδυνο να το πάθω αυτό). Άρα, εξοικειώνεται με τους κινδύνους. Και με καθετί παράδοξο που του χαρίζει η εμπειρία. «Ο διπλανός μου στο καφενείο που σταμάτησα για λίγο μιλάει συνεχώς μόνος του. Από εδώ που είμαι δεν μπορώ να δω αν μιλάει σε καλώδιο ή σε ένα από τα καταχωνιασμένα κομμάτια του εαυτού του!».

Eίπαμε ότι ο Χαλικιάς στην πνευματική του περιπέτεια κατέγινε με τα κινέζικα ιερογλυφικά, έμαθε πράγματα της σιωπής που δεν μεταδίδονται εύκολα, ουσιαστικά προβίβασε τον εαυτό του σε ψυχικό αξιωματούχο που μπορεί να μην είναι ματαιόδοξος, ωστόσο στα πνευματικά ζητήματα δεν κάνει πίσω. Οι κομφουκιανοί λένε: «Ξέρεις τον εαυτό σου, ξέρεις και τον άλλον, σε εκατό αναμετρήσεις εκατό νίκες». Ο Σωτήρης, όπως πολλοί από εμάς, δεν είναι γεννημένος νικητής. Άλλωστε, οι νικητές δεν παγιδεύονται σε γρίφους και σπαζοκεφαλιές. Μια όμορφη σκέψη (σελ. 130) μιλάει για την ηλικία του. «Όπως κάθε πρωί, άνοιξα τα βιβλία μου κι άρχισα να παλεύω με την ελληνική απόδοση στα ελληνικά κάποιου κομφουκιανού εδαφίου. Μια στιγμή, όμως, αργότερα θυμήθηκα ότι σήμερα κλείνω τα εξήντα: βαρέθηκα να συνεχίσω με τις ηθικές υποχρεώσεις του άριστου κι έκλεισα το βιβλίο. Αντί γι’ αυτό, άνοιξα το Λιε Τσι κι άρχισα να διαβάζω για την αβέβαιη πορεία του ανθρώπου σε ό,τι συγκροτούν μαζί ο Ουρανός και η Γη».

Τόσο θλιβερά γεράσανε οι νέοι του κόσμου;

Η ανθρώπινη μοίρα – La condition humaine - Malraux Andre εκδόσεις Έξαντας




Το 1933 κυκλοφορεί το αριστούργημα του Αντρέ Μαρλό, “Η ανθρώπινη μοίρα” (Βραβείο Γκονκούρ), όπου μέσα από μια περίπλοκη δράση, πλούσια σε τραγικές καταστάσεις, αναδύονται τα μεγάλα προβλήματα που βασανίζουν τη συνείδηση του σύγχρονου ανθρώπου: ηθική και πολιτική ενώπιον ζωής και θανάτου. Η δράση του μυθιστορήματος εκτυλίσσεται στη Σαγκάη το 1928, κατά την αντιπαράθεση των κομμουνιστών με τον Τσανγκ-Κάι Σεκ, και οι διάφοροι πρωταγωνιστές της ιστορίας, συμβολικοί μα ανθρώπινοι, εκφράζουν ο καθένας μια στάση διαφορετική απέναντι σε αυτά τα προβλήματα


πηγή: http://tadeefi.wordpress.com

Ο γάμος από έρωτα έχει αποτύχει; – Πασκάλ Μπρυκνέρ εκδόσεις Πατάκη




Οι Εκδόσεις Πατάκη παρουσιάζουν το νέο βιβλίο του Πασκάλ Μπρυκνέρ, τη μετάφραση του οποίου υπογράφει η Σώτη Τριανταφύλλου,…… που φέρει τον τίτλο «Ο γάμος από έρωτα έχει αποτύχει;».



Λέμε συχνά ότι ο γάμος σκοτώνει τον έρωτα. Μήπως, όμως, τελικά, ο έρωτας αποδεικνύεται εχθρός του γάμου; Ο θρίαμβος του γάμου από έρωτα στην εποχή μας ήρθε να θεραπεύσει τα δεινά του κλασικού θεσμού του γάμου: ισότητα των συντρόφων και προβάδισμα του συναισθήματος έναντι της υποχρέωσης. Κι όμως, εδώ και σαράντα χρόνια, ο γάμος δείχνει να χάνει το κύρος του, τα διαζύγια πολλαπλασιάζονται, οι οικογένειες ανασυντίθενται ή δε συντίθενται καν: ο αριθμός των μονογονεϊκών οικογενειών έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα, όπως και ο αριθμός των ατόμων που ζουν έξω και μακριά από κάθε μορφή γάμου. Πώς ένας θεσμός εθελοντικός, «ελεύθερος» και ακόμη εξαιρετικά ανθεκτικός, παρά τα παραπάνω, αποτελεί πηγή δυστυχίας; Ήταν άραγε «καλός» ο παλιός καλός καιρός, όταν οι άνθρωποι δεν παντρεύονταν από έρωτα αλλά από κοινωνικό χρέος και έμεναν παντρεμένοι «υποφέροντας σιωπηλά»;
«Ο έρωτας δεν είναι σπάνιος. Σπάνιος είναι ο αμοιβαίος έρωτας και ο έρωτας που διαρκεί. Η μεγαλύτερη επανάσταση που συντελέστηκε στην Ευρώπη είναι ότι παλιότερα ιερός θεωρούνταν ο γάμος, ενώ σήμερα ιερός θεωρείται ο έρωτας».
Από τη συνέντευξη του συγγραφέα στον Γιώργο Αρχιμανδρίτη
(27-5-2012, ΒHMAgazino)

Βιογραφικά στοιχεία συγγραφέα:

Ο Πασκάλ Μπρυκνέρ είναι γνωστός στην Ελλάδα για τα μυθιστορήματά του («Τα μαύρα φεγγάρια του έρωτα») και τα δοκίμιά του («Η αέναη ευφορία: δοκίμιο για το καθήκον της ευτυχίας», «Η τυραννία της μεταμέλειας»).
Ο Μπρυκνέρ γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στο Παρίσι: το όνομά του συνδέθηκε με τους Νέους Φιλοσόφους, που ωστόσο ήταν πολύ διαφορετικοί μεταξύ τους και δεν άργησαν να αποκλίνουν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έπαψαν να επηρεάζουν τη σκέψη και την πολιτική στη Γαλλία.

πηγή: http://tadeefi.wordpress.com

«Ο κίτρινος στρατιώτης» – Ανδρέας Μήτσου, εκδόσεις Καστανιώτη




Έπειτα από ένα Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος, ένα Βραβείο Γραμμάτων Κώστα Ουράνη από την Ακαδημία Αθηνών και ένα Βραβείο αναγνωστών για το βιβλίο του «O κύριος Eπισκοπάκης», ο Ανδρέας Μήτσου, επιστρέφει στα γνωστά συγγραφικά του λημέρια με το μυθιστόρημα «Ο κίτρινος στρατιώτης».

Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. Ένας νέος άντρας εγκαταλείπει τον τόπο του για να υπηρετήσει στο στρατό. Είναι όμορφος και αφελής. Βιώνει την πραγματικότητα με τρόπο ποιητικό. Θα βρεθεί στην Τουρκία, στη Μέση Ανατολή και στην Ιταλία. Στις ξένες χώρες γνωρίζει τη φρίκη του πολέμου αλλά και τον παράφορο έρωτα, την άλλη ζωή. Όμως αυτός δεν μένει εκεί. Θέλει να γυρίσει πίσω, στην πατρίδα. Όταν μετά από χρόνια επιστρέφει στην Ελλάδα, οι άνθρωποι έχουν αλλάξει και ο παλιός κόσμος του έχει χαθεί. Δεν τον αναγνωρίζουν όπως τον ήξεραν.
Δεν του επιτρέπουν να ζει με τον δικό του τρόπο. Είναι πλέον ένας ξένος. Υποχρεωμένος να ενταχθεί ή να εξοντωθεί. Για να μη χάσει τον εαυτό του αποφασίζει να μεταμορφωθεί σε έναν άγριο και αλλόκοτο τιμωρό…και έτσι γίνεται «Ο κίτρινος στρατιώτης».


Ο Ανδρέας Μήτσου κατάγεται από την Aμφιλοχία. Σπούδασε αγγλική λογοτεχνία και ελληνική φιλολογία ενώ σήμερα είναι διδάκτωρ Φιλοσοφίας. Έχει εκδώσει επτά συλλογές διηγημάτων, τέσσερα μυθιστορήματα και μία νουβέλα.

Το μυθιστόρημά του «Τα ανίσχυρα ψεύδη του Oρέστη Xαλκιόπουλου» τιμήθηκε το 1996 με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος, ενώ η συλλογή διηγημάτων του «Σφήκες» απέσπασε το Βραβείο Γραμμάτων Κώστα Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών το 2002.

Το 2007 η νουβέλα του «O κύριος Eπισκοπάκης» τιμήθηκε με το Βραβείο Αναγνωστών (EKEBI – EPT), ενώ την επόμενη χρονιά διασκευάστηκε για το θέατρο από τον ίδιο τον συγγραφέα και ανέβηκε στο «104 Κέντρο Λόγου και Τέχνης» σε σκηνοθεσία του Στέλιου Μάινα.

Έργα του έχουν ανθολογηθεί και μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Εργάζεται ως σχολικός σύμβουλος φιλολόγων στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Αθήνας.

πηγή: http://tadeefi.wordpress.com

Τετάρτη, 18 Ιουλίου 2012

Θανάσης Σκρουμπέλος - Η ιστορία τής Βέλβετ Παλμ - εκδόσεις Τόπος



Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Υπομένοντας την πορνεία με Χέλντερλιν
Η ελληνική λογοτεχνία ολοένα και περισσότερο αφήνει την ατομοκεντρική αντίληψη και τις προσωπικές εμπειρίες και ανοίγεται σε μια κοινωνική και πολιτική ανατομία των κοινωνιών τού 21ου αιώνα.
Αφού πλέον οι αλλαγές σε όλα τα επίπεδα είναι συνταρακτικές, από την οικονομική κρίση έως την κρίση ταυτότητας κι από τις πολιτιστικές αναζητήσεις μέχρι την επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο, η λογοτεχνία “οφείλει” να αντιπαρατεθεί με αυτές τις ανακατατάξεις και να καταπιαστεί με θέματα και τάσεις που παλιότερα ούτε καν υποψιαζόταν.
Το trafficking, η διακίνηση δηλαδή και εκμετάλλευση γυναικών στο πλαίσιο του εμπορίου λευκής σαρκός, είναι καταρχάς θέμα κοινωνικό. Στην εποχή τής παγκοσμιοποίησης, όπου συχνά ο άνθρωπος είναι μια απλή μονάδα η οποία αν χαθεί δεν θα αποτελέσει συγκλονιστικό γεγονός, η αρπαγή κοριτσιών από χώρες τού τρίτου κόσμου ή της ανατολικής Ευρώπης και η μετατροπή τους σε κερδοφόρες μηχανές τού σεξ σχετίζεται με την ιδέα τής οικονομικής εκμετάλλευσης, αλλά δεν συνάδει με αυτό που ονομάζουμε ανθρωπιστικό υπόβαθρο κάθε πολιτισμένης κοινωνίας.
Ο Θ. Σκρουμπέλος θέτει στο κέντρο τής αφήγησής του μια Αφρικανή που, ενώ μεγάλωσε με παιδεία σε ένα εκδυτικισμένο σπίτι, έπεσε θύμα τού πολέμου, μεταφέρθηκε στην Ελλάδα, χρησιμοποιήθηκε από διαδοχικούς πάτρωνες ως πόρνη, ταπεινώθηκε, βιάστηκε, αναγκάστηκε να πάρει ναρκωτικά και, το χειρότερο, φυλακίστηκε σωματικά και ψυχικά σ’ ένα κελί που το μεταφέρει συνεχώς γύρω της. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση κάνει την πρωταγωνίστρια φορέα τής συνείδησης του κειμένου και πομπό όχι μόνο των γεγονότων αλλά και του τρόπου με τον οποίο η ίδια τα βίωσε.
Μέσω της οπτικής της γωνίας παρακολουθούμε όλη την πορεία των επαναλαμβανόμενων συνευρέσεών της με τυχαίους ανθρώπους, της μέχρι ταπεινώσεως χρήσης της σαν αντικειμένου από τα αφεντικά της, την αντοχή της να υπερβαίνει όλα αυτά και την πίστη της σ’ ένα κράτος δικαίου, παρά τη φαυλότητα και τη διαφθορά που επικρατεί στην κρατική μηχανή. Κι αυτός είναι ο δεύτερος άξονας του μυθιστορήματος: η κοινωνική σήψη δεν αφορά μόνο τους προαγωγούς και τους πελάτες τους αλλά και όλους τους άλλους που προάγουν ή και ανέχονται τέτοιες δραστηριότητες, αφού έτσι κερδίζει όλη η κοινωνία, εις βάρος φυσικά της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η εκπόρνευση δεν βάφει με τα εξευτελιστικά χρώματά της μόνο τους εμπλεκόμενους, αλλά και όλους όσοι βολεμένοι αφήνουν το πεδίο ελεύθερο στους κάθε είδους επιτήδειους.
Το κείμενο συλλαμβάνει την ευαισθησία τού θέματος και αποδίδει ψυχολογικά και φιλοσοφικά την ψυχοσύνθεση του θύματος. Κυριαρχούν οι μικρές εκφράσεις χωρίς μελοδραματισμό, τα δείγματα στωικότητας τα οποία προσπαθούν να υπερκεράσουν το πάθος και η απόδοση της ψυχικής σκληρότητας με την οποία θωρακίζεται η μικρή Λουιντιλά, για να μπορέσει να διατηρήσει μέσα της άσβεστη την ανθρώπινή της υπόσταση. Αλλά και η εξωτερική πραγματικότητα δεν αποδίδεται με τη βιαιότητα της κινηματογραφικής κάμερας αλλά με τη ματιά ενός υπομονετικού όντος που πληγώνεται αλλά γνωρίζει να περιμένει. Δεν ξέρω αν ο αναγνώστης συνταράσσεται, αλλά σίγουρα προβληματίζεται, επειδή βρήκε χαραμάδες να διεισδύσει στην ψυχή τής κοπέλας και να δει τον κόσμο, όχι από την εφησυχασμένη σκοπιά όλων των άλλων αλλά από την πεισμωμένη επιμονή τού θύματος.
Το έργο ωστόσο αστοχεί σε μερικά σημεία που κάνουν το τελικό αποτέλεσμα κατώτερο της θεματικής του στόχευσης. Η αληθοφάνεια του κειμένου μειώνεται από τη στιγμή που η δεκαεξάχρονη κοπέλα έχει διαβάσει Χέλντερλιν και άλλους λογοτέχνες, φιλοσόφους και θεατρικούς συγγραφείς, γεγονός που όσο κι αν εξηγείται χάρη στους μορφωμένους γονείς της, δεν μπορεί να αντιστοιχεί σε τέτοιο βαθμό στην ηλικία της. Αν εξαιρέσει κανείς το φαιδρό επεισόδιο με τον Μπάμπη που ντύνεται γυναίκα για να απελευθερώσει τη Λουιντιλά, το happy end στο οποίο οδηγείται βήμα βήμα η ιστορία μειώνει τη δραματικότητα των σκηνών και αφαιρεί από το έργο την ένταση με την οποία θα επενδυόταν, αν σε κάθε καμπή δεν προχωρούσε η δράση με προδιαγεγραμμένες θετικές εξελίξεις.
Το ζητούμενο φυσικά είναι η λογοτεχνία όχι μόνο να τέρπει αλλά και να προβληματίζει· κι η γραφή τού Θανάση Σκρουμπέλου, επειδή συνδυάζει το συναισθηματικό τού θέματος με τον προβληματισμό σε παγκόσμια πλέον προβλήματα, καθίσταται από υφολογικής άποψης επιτυχής κι από θεματικής ευαίσθητη και κοινωνικά στρατευμένη.