Τετάρτη, 14 Νοεμβρίου 2012

''Τζόζεφ Άντον'' ΣΑΛΜΑΝ ΡΟΥΣΝΤΙ, Εκδόσεις Ψυχογιός




Σε μια εποχή που η παγκόσμια κοινότητα έχει προβληματιστεί από τις έντονες ακόμη και βίαιες διαμαρτυρίες των μουσουλμάνων για την πολυσυζητημένη σατιρική ταινία για τον Μωάμεθ, με διαδηλώσεις ακόμη και στην Αθήνα, ο ιρανικής καταγωγής Βρετανός συγγραφέας Σαλμάν Ρούσντι λύνει τη σιωπή του. Με το νέο του βιβλίο που έχει τίτλο Τζόζεφ Άντον και κυκλοφόρησε παγκοσμίως, -στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Ψυχογιός- ο διακεκριμένος συγγραφέας για πρώτη φορά αναφέρεται στην οδυνηρή περίοδο της ζωής του, που αναγκάστηκε να ζήσει με άλλη ταυτότητα, για να προστατευθεί από τους φανατικούς μουσουλμάνους διώκτες του. Μια εμπειρία που ο ίδιος έζησε πολύ νωρίς, εν έτει 1989 και με αφορμή το διάσημο βιβλίο του “Σατανικοί Στίχοι” (1988).

 Της Ελπίδας Πασαμιχάλη

 Ο Σαλμάν Rούσντι που έχει τιμηθεί με σημαντικότατα διεθνή βραβεία όπως το Booker των Booker και το The Best of the Booker ενώ οι The Times τον έχουν συμπεριλάβει στον κατάλογο με τους 50 σημαντικότερους Βρετανούς συγγραφείς από το 1945 μέχρι σήμερα, δίνοντάς του τη δέκατη τρίτη θέση, είχε αρνηθεί πολλές φορές στο παρελθόν να μιλήσει γι αυτή την τρομερή προσωπική του περιπέτεια , επικαλούμενος συγκινησιακούς λόγους. Που, εδώ που τα λέμε, μάλλον δεν θα ήταν και οι μοναδικοί… Τώρα όμως το βιβλίο του κάνει το γύρο του κόσμου και όπως σχολιάζουν οι ξένοι κριτικοί, η πραγματική αυτή ιστορία υπερβαίνει κατά πολύ οποιοδήποτε αστυνομικό μυθιστόρημα. Ως γνωστό, η ζωή ξεπερνά τη λογοτεχνία…

 Τα γεγονότα εκείνης της περίοδου και ο σάλος που είχε δημιουργηθεί στο μουσουλμανικό κόσμο με αφορμή του βιβλίο, θυμίζουν σε υπερβολικό βαθμό τις πρόσφατες αντιδράσεις για την ταινία. Θα έλεγε μάλιστα κανείς, πως κυριολεκτικά η ιστορία επαναλαμβάνεται. Μόνο που εκείνη τη φορά στο επίκεντρο όλης της οργής βρισκόταν ένας και μοναδικός άνθρωπος, ο Σαλμάν Ρούσντι.

 Σατανικοί στίχοι: Ένας συγγραφέας σε επικήρυξη

 Στις 14 Φεβρουαρίου του 1989, την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, ο Σαλμάν Ρούσντι δέχτηκε ένα τηλεφώνημα από κάποιον δημοσιογράφο του BBC ο οποίος του ανακοίνωσε ότι είχε «καταδικαστεί σε θάνατο» από τον Αγιατολάχ Χομεϊνί. Τότε άκουσε για πρώτη φορά τη λέξη φετφά. Στο ραδιοσταθμό της Τεχεράνης ο πνευματικός ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Χομεϊνί είχε αποκαλέσει το βιβλίο “βλάσφημο για το Ισλάμ” και ζήτησε την καταδίκη του Σαλμάν Ρούσντι σε θάνατο. Ο διάσημος συγγραφέας ήταν επικηρυγμένος. Σύμφωνα με τη φετφά, οποιοσπδήποτε μουσουλμάνος συναντούσε τον Ρούσντι μπορούσε να τον εκτελέσει. Για τη θανάτωσή του μάλιστα προσφερόταν και …αμοιβή!

 Η ιστορία επαναλαμβάνεται….

Στο επόμενο διάστημα βίαια επεισόδια ξέσπασαν έξω από βιβλιοπωλεία που είχαν το βιβλίο “Σατανικοί Στίχοι” , κάποια από αυτά έπεσαν θύματα βομβιστικών ενεργειών, ενώ απειλήθηκε η ζωή πολλών ανθρώπων που είχαν σχέση με την έκδοση του βιβλίου είτε ήταν μεταφραστές, είτε ήταν εκδότες. Ομάδες φανατικών ισλαμιστών σε πολλές χώρες της Δύσης εκδήλωσαν την αγανάκτησή τους παραδίδοντας τα αντίτυπα του βιβλίου στην πυρά! Στη διάρκεια των συμπλοκών πολλοί άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Το βιβλίο απαγορεύτηκε σε μια πλειάδα μουσουλμανικών κρατών, όπως στο σύνολο της Ινδίας, Μπανγκλαντές, Σουδάν, Νότια Αφρική, Σρι Λάνκα, Κένυα, Ταϊλάνδη, Τανζανία, Ινδονησία, Σνγκαπούρη, Βενεζουέλα, Πακιστάν.

 Ο Σαλμάν Ρούσντι ο Τζόζεφ Κόνραντ και ο Άντον Τσέχωφ

 Στο βιβλίο του ο Σαλμάν Ρούσντι μιλά για την περιπέτεια ενός συγγραφέα, ενός διάσημο προσώπου, που υποχρεώνεται να ζήσει στην παρανομία και να μετακινείται από σπίτι σε σπίτι, κάτω από το άγρυπνο βλέμμα και με τη διαρκή παρουσία ένοπλων φρουρών ασφαλείας. Του ζήτησαν να διαλέξει ένα ψευδώνυμο που θα χρησιμοποιούσε η αστυνομία για την προστασία τιου. Και΄τοτε εκείνος θυμήθηκε τους αγαπημένους του συγγραφείς Τζόζεφ Κόνραντ και Άντον Τσέχοφ και έκανε συνδυασμό με τα ονόματά τους: Τζόζεφ Άντον.

Για περισσότερα από εννιά χρόνια ο Ρούσντι και η οικογένειά του κρυβόντουσαν και ζούσαν κυνηγημένοι. Ο Σαλμάν Ρούσντι δεν φαίνεται να ωραιοποιεί τα γεγονότα και δεν διστάζει να αυτοσαρκάζεται και να αποκαλύπτει τον εαυτό του, παρουσιάζοντας κάποιες φορές την εικόνα ενός δειλού που έχει φτάσει να φοβάται ακόμα και τη σκιά του. Ένας συγγραφέας που κρύβεται πίσω από το έπιπλο μιας κουζίνας στην Ουαλία για να αποφύγει έναν βοσκό, ενώ κλείνεται στην τουαλέτα για να αποφύγει έναν υδραυλικό και έναν καθαριστή. Εξομολογείται πως είχε μετατραπεί σε μια φαλσταφική φιγούρα, ένα άθλιο και αξιολύπητο υποκείμενο, υπέρβαρο, που κάπνιζε ασταμάτητα, κατανάλωνε μεγάλες ποσότητες αλκοόλ και καυγάδιζε με μια σειρά από συζύγους που η μία διαδεχόταν την άλλη. Μιλά επίσης για τους δεσμούς φιλίας που δημιουργήθηκαν με τους φρουρούς -προστάτες του αλλά και τον αγώνα που έκανε για να κερδίσει τη συμπαράσταση και τη συμπάθεια κυβερνήσεων, κρατικών υπηρεσιών, εκδοτών, δημοσιογράφων και συνεδάλφων του συγγραφέων. Και βέβαια για το πως κέρδισε ξανά την ελευθερία του.

 Μια αυτοβιογραφία κατά …σατανική σύμπτωση

 Εξαιρετικά επίκαιρο σήμερα και για μια ακόμη φορά τολμηρό το αυτοβιογραφικό βιβλίο του ιρανικής καταγωγής συγγραφέα, που κατά …σατανική σύμπτωση κυκλοφορεί σε μια εποχή που ο ισλαμικός φονταμενταλισμός έχει αναζωπυρωθεί, όπως, πέρα από την περίφημη ταινία, μαρτυρούν και οι εξελίξεις στην εγγύτερη περιοχή, είναι μια έμπρακτη μαρτυρία υπεράσπισης στην ελευθερία της σκέψης και αποτελεί, αν μη τι άλλο μια απόδειξη ότι ο … Τζόζεφ Άντον, κατά κόσμο Σαλμάν Ρούσντι, παρά το φόβο του μπροστά σε …υδραυλικούς και καθαριστές παραμένει ένας θαρραλέος άνθρωπος και ένας πολύ σημαντικός συγγραφέας.



 ΒΙΟ

 Ο ΣΑΛΜΑΝ ΡΟΥΣΝΤΙ γεννήθηκε στη Βομβάη το 1947, μετανάστευσε στην Αγγλία το 1961 και σήμερα ζει στην Αμερική. Τα βιβλία του έχουν τιμηθεί με σημαντικότατα βραβεία, όπως το Booker των Booker και το The Best of the Booker, που του απονεμήθηκαν για το μυθιστόρημα ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΟΥ, ενώ ο ίδιος, το 2007, χρίστηκε ιππότης από τη βασίλισσα της Αγγλίας για την προσφορά του στη λογοτεχνία. Τα έργα του Ρούσντι πάντα ξεσηκώνουν θύελλα κριτικών και συζητιούνται από εκατομμύρια αναγνώστες σε όλο τον κόσμο. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν: ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ, Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΣΤΕΝΑΓΜΟΣ ΤΟΥ ΜΑΥΡΙΤΑΝΟΥ, που βραβεύτηκε το 1995 με το Whitbread Prize και το 1996 με το Ευρωπαϊκό Αριστείον Λογοτεχνίας, Ο ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΤΩ ΑΠ’ ΤΑ ΠΟΔΙΑ ΤΗΣ, που αποτέλεσε το εκδοτικό γεγονός του 1999, ΑΝΑΤΟΛΗ-ΔΥΣΗ, Ο ΧΑΡΟΥΝ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ, ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΟΥ, ΣΑΤΑΝΙΚΟΙ ΣΤΙΧΟΙ, που έχει τιμηθεί με τα βραβεία Whitbread και Premio Pedrocchi, το ΠΑΡΑΦΟΡΑ, ΣΑΛΙΜΑΡ Ο ΚΛΟΟΥΝ, που ήταν υποψήφιο για το βραβείο Booker 2005, το ΟΝΕΙΔΟΣ, που τιμήθηκε με το γαλλικό βραβείο Meilleur Livre Etranger, Η ΓΗΤΕΥΤΡΑ ΤΗΣ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ καθώς και Ο ΛΟΥΚΑ ΚΑΙ Η ΦΩΤΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ.



INFO

 Τζόζεφ Άντον

 ΣΑΛΜΑΝ ΡΟΥΣΝΤΙ

 Μετάφραση: Έλλη Συλλογίδου

 Εκδόσεις Ψυχογιός

 Σελ. 576, Τιμή € 19,90



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου